Introitus
Ps. 30, 3-4
annotation: 6;
%%
(c4) E(f)sto(df) mi(f)hi(d') *(,) in(d!ewf) De(fvvEC)um(ff) pro(gfg)te(hgh)ctó(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])rem,(f.) (;) et(f) in(f) lo(fg)cum(fe) re(d!ewf)fú(f)gi(fv_EC)i,(c.) (,) ut(ffe) sal(g)vum(g) me(ghf) fá(f)ci(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])as :(f.) (:) quó(f)ni(gh)am(h) fir(h)ma(h)mén(h)tum(g) me(ghG'F)um,(f.) (,) et(f) re(f)fú(fg)gi(g)um(gh) me(ff)um(f) es(fdec) tu :(c.) (:) et(c) pro(ff)pter(gh~) no(h)men(gf~) tu(ghg___)um(g.) (,) dux(hj) mi(jjj)hi(hjg) e(ghf___)ris,(f.) (;) et(ffe) e(d)nú(ge/g_[uh:l]h)tri(ff)es(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h]) me.(f.) (::) <i>Ps.</i> In(fg) te(gf) Dó(gh)mi(h)ne(h) spe(h)rá(h)vi,(h.) non(h) con(h)fún(h)dar(g) in(ixi) ae(h)tér(g)num :(f.) *(:) in(f) iu(gh)stí(hj)ti(g)a(f) tu(f')a(g) lí(fd)be(f')ra(g) me.(f.) (::) Gló(fg)ri(gf)a(gh) Pa(h)tri.(h) (::) E(f') u(g) o(fd) u(f') a(g) e.(f.) (::)
%%
(c4) E(f)sto(df) mi(f)hi(d') *(,) in(d!ewf) De(fvvEC)um(ff) pro(gfg)te(hgh)ctó(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])rem,(f.) (;) et(f) in(f) lo(fg)cum(fe) re(d!ewf)fú(f)gi(fv_EC)i,(c.) (,) ut(ffe) sal(g)vum(g) me(ghf) fá(f)ci(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])as :(f.) (:) quó(f)ni(gh)am(h) fir(h)ma(h)mén(h)tum(g) me(ghG'F)um,(f.) (,) et(f) re(f)fú(fg)gi(g)um(gh) me(ff)um(f) es(fdec) tu :(c.) (:) et(c) pro(ff)pter(gh~) no(h)men(gf~) tu(ghg___)um(g.) (,) dux(hj) mi(jjj)hi(hjg) e(ghf___)ris,(f.) (;) et(ffe) e(d)nú(ge/g_[uh:l]h)tri(ff)es(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h]) me.(f.) (::) <i>Ps.</i> In(fg) te(gf) Dó(gh)mi(h)ne(h) spe(h)rá(h)vi,(h.) non(h) con(h)fún(h)dar(g) in(ixi) ae(h)tér(g)num :(f.) *(:) in(f) iu(gh)stí(hj)ti(g)a(f) tu(f')a(g) lí(fd)be(f')ra(g) me.(f.) (::) Gló(fg)ri(gf)a(gh) Pa(h)tri.(h) (::) E(f') u(g) o(fd) u(f') a(g) e.(f.) (::)
ESTO mihi in Deum protectórem, et in locum refúgii, ut salvum me fácias: quóniam firmaméntum meum, et refúgium meum es tu: et propter nomen tuum dux mihi eris, et enútries me. Ps. ibid., 2 In te, Dómine, sperávi, non confúndar in ætérnum: in iustítia tua líbera me, et éripe me. v. Glória Patri.
BE Thou unto me a God, a protector, and a place of refuge, to save me: for Thou art my strength and my refuge: and for Thy name’s sake Thou wilt lead me, and nourish me. Ps. In Thee, O Lord, have I hoped, let me never be confounded: deliver me in Thy justice, and save me. v. Glory be to the Father.
XVI
annotation: 3;%%(c4) KY(g)ri(hi)e(ii) *() e(g)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Chrí(k)ste(ij) e(h)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) e(g)lé(h_)i(i)son.(i.) (::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) () e(g)lé(hj)i(h)son.(ig/hvGFE.) (::)
Chrí(k)ste(ij) e(h)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) e(g)lé(h_)i(i)son.(i.) (::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) () e(g)lé(hj)i(h)son.(ig/hvGFE.) (::)
Collecta
Deus, qui te in rectis et sincéris manére pectóribus ásseris, † da nobis tua grátia tales exsístere, * in quibus habitáre dignéris. Per Dóminum.
O God, Thou affirm that Thou makest Thy home in upright and sincere hearts: give us wherefore the grace to be such that Thou deign to dwell in us.
Lectio I
lnitium Epístolæ beáti lacóbi apóstoli (1,1-11)
lacóbus, Dei et Dómini lesu Christi servus, duódecim Tríbubus quæ sunt in dispersióne, salútem. Omne gáudium existimáte, fratres mei, cum in tentatiónibus váriis incidéritis, sciéntes quod probátio fídei vestrre patiéntiam operátur; patiéntia autem opus perféctum hábeat, ut sitis perfécti et íntegri, in nullo deficiéntes. Si quis autem vestrum ídiget sapiéntia, póstulet a Deo qui dat ómnibus affluénter et non impróperat, et dábitur ei. Póstulet autem in fide, nihil hæsitans, qui enim hǽsitat símilis est flúctui maris qui a vento movétur et circumfértur; non ergo ǽstimet homo ille quod acípiat áliquid a Dómino, vir duplex ánimo, incónstans in ómnibus viis suis. Gloriétur autem frater húmilis in exaltatióne sua, dives autem in humilitáte sua, quóniam sicut flos feni transíbit. Exórtus est enim sol cum ardóre et arefécit fenum, et flos eius décidit et decor vultus eius depériit; ita et dives in itinéribus suis marcéscet.
Verbum Dómini. r. Deo grátias.
Word of the Lord. r. Let us give thanks to God.
Graduale
Ps. 76, 15 et 16
annotation: 3;
%%
(c4) T<sc>u</sc>(c_d!ffgvFE) es(e.) *(,) De(ixe.f!gwh_g)us,(giH'GfffdgvFE.) (;) qui(ef'g) fa(hv.gjh/ij)cis(i.) (,) mi(ij)ra(i)bí(ij/kj)li(jjjh)a(h_g/jij) (,) so(hjI'G)lus :(ixg_[uh:l]h//e.f!gw!higff/ded.) (:) no(ghg'k)tam(kjjhj) fe(g')cí(giihi)sti(g.) (,) in(g) gén(giihjjhi)ti(g_[uh:l]h)bus(ixe.f!gw!higff/ded.) (:) vir(gj//hi~)tú(iji___!jw!kvJ'IH)tem(hv.g!jj//jj//jjjggf) (,) tu(f.0h!iwj)am.(i_[oh:h]g//ivHGhhf/hh) (,) (g!jj//jj//jjjvH'GF'/[-0.5]{ix}E0f_h//ivGFghg/hgge.) (::) v/. Li(g)be(g)rá(gj)sti(j.) (,) in(j) brá(jkij)chi(ih)o(h!iwj) tu(j)o(ihjvIH) (,) (jj/ki'jvHG'jh'/ihhg.) (:) pó(ij//jjjvH'Gh!iwj_i)(,)(e!gh/jij/h!jj//jjjvH'Gh!iwj)pu(jjjvHG'h)lum(hv.giHG'hffe.) (;) tu(fd/ffd/ef/gh//j_[hl:1]k_[hl:1]j_[hl:1]//j'jjvHGjjjj_i)um,(i.) (:) fí(g)li(hj)os(j) Is(j)ra(j)el(i./jkh/jijHG.) (,) (ji/j_k//li/jkJ'IH.) (,) (k/li/jkJ'IH.jijHGjg/i_[uh:l]j gh!jjjvH'GF'fd.) *(;) et(g) Jo(hj)seph.(iij/hihghg.ef'gh_e//giHG'hffe.) (::)
%%
(c4) T<sc>u</sc>(c_d!ffgvFE) es(e.) *(,) De(ixe.f!gwh_g)us,(giH'GfffdgvFE.) (;) qui(ef'g) fa(hv.gjh/ij)cis(i.) (,) mi(ij)ra(i)bí(ij/kj)li(jjjh)a(h_g/jij) (,) so(hjI'G)lus :(ixg_[uh:l]h//e.f!gw!higff/ded.) (:) no(ghg'k)tam(kjjhj) fe(g')cí(giihi)sti(g.) (,) in(g) gén(giihjjhi)ti(g_[uh:l]h)bus(ixe.f!gw!higff/ded.) (:) vir(gj//hi~)tú(iji___!jw!kvJ'IH)tem(hv.g!jj//jj//jjjggf) (,) tu(f.0h!iwj)am.(i_[oh:h]g//ivHGhhf/hh) (,) (g!jj//jj//jjjvH'GF'/[-0.5]{ix}E0f_h//ivGFghg/hgge.) (::) v/. Li(g)be(g)rá(gj)sti(j.) (,) in(j) brá(jkij)chi(ih)o(h!iwj) tu(j)o(ihjvIH) (,) (jj/ki'jvHG'jh'/ihhg.) (:) pó(ij//jjjvH'Gh!iwj_i)(,)(e!gh/jij/h!jj//jjjvH'Gh!iwj)pu(jjjvHG'h)lum(hv.giHG'hffe.) (;) tu(fd/ffd/ef/gh//j_[hl:1]k_[hl:1]j_[hl:1]//j'jjvHGjjjj_i)um,(i.) (:) fí(g)li(hj)os(j) Is(j)ra(j)el(i./jkh/jijHG.) (,) (ji/j_k//li/jkJ'IH.) (,) (k/li/jkJ'IH.jijHGjg/i_[uh:l]j gh!jjjvH'GF'fd.) *(;) et(g) Jo(hj)seph.(iij/hihghg.ef'gh_e//giHG'hffe.) (::)
r. Tu es Deus qui facis mirabília solus: notam fecísti in géntibus virtútem tuam. v. Liberásti in bráchio tuo pópulum tuum, fílios Israël et Ioseph.
r.THOU art the God that alone dost wonders: Thou hast made Thy power known among the nations. v. With Thy arm Thou hast delivered Thy people, the children of Israel and of Joseph.
Allelúia
Hallelujah
Ps. 97, 1
Ps. 97:1
annotation: 1;
%%
(c4) AL(d)le(ff)lú(gv.f!hgh){ia}.(hjH'GF.) *(;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::) v/. Can(cd)tá(ixdh//gihivGF//ggf/gg//fgh!jjg)(,)(ixhhghvGF.hiHG'hw!ivHGhi)te(h.) (,) Dó(h_g/jjvH'G//ixhihi)mi(g)no(g_[oh:h]f_[oh:h]) (;) cán(f_e/f!gwhgh)ti(hg/hf/ghg)cum(gd~) no(f_e/g_[oh:h]fgvFD'ewfd)vum :(d.) (:) qui(d/ffd/ffd def!gh)a(ghg.) (,) mi(f)ra(ghg)bí(h/jjhhgh.)(,)(ixfh!ivGF'fd/ffhvGF'fvED)li(e[ll:1]d)a(d.) (;) fe(ff)cit(fg) () * Dó(g_[oh:h]f)mi(f!gwhgh)nus.(hjH'GF.) (;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::)
%%
(c4) AL(d)le(ff)lú(gv.f!hgh){ia}.(hjH'GF.) *(;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::) v/. Can(cd)tá(ixdh//gihivGF//ggf/gg//fgh!jjg)(,)(ixhhghvGF.hiHG'hw!ivHGhi)te(h.) (,) Dó(h_g/jjvH'G//ixhihi)mi(g)no(g_[oh:h]f_[oh:h]) (;) cán(f_e/f!gwhgh)ti(hg/hf/ghg)cum(gd~) no(f_e/g_[oh:h]fgvFD'ewfd)vum :(d.) (:) qui(d/ffd/ffd def!gh)a(ghg.) (,) mi(f)ra(ghg)bí(h/jjhhgh.)(,)(ixfh!ivGF'fd/ffhvGF'fvED)li(e[ll:1]d)a(d.) (;) fe(ff)cit(fg) () * Dó(g_[oh:h]f)mi(f!gwhgh)nus.(hjH'GF.) (;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::)
r. Allelúia. v. Cantáte Dómino cánticum novum: quia mirabília fecit Dóminus.
r. Alleluia. v. Sing ye to the Lord a new canticle, because the Lord hath done wonderful things. Alleluia.
Evangelium
v. Dóminus vobíscum. r. Et cum spíritu tuo.
v. The Lord be with you. r. And with your spirit.
Léctio sancti Evangélii secúndum Marcum (8,11-13)
r. Glória tibi Dómine.
r. Glory to Thou, Lord.
In illo tempore: Exiérunt pharisǽi et cœpérunt conquírere cum Iesu quæréntes ab illo signum de cælo, tentántes eum.Et ingemíscens spíritu suo ait: “Quid generátio ista quærit signum? Amen dico vobis: Non dábitur generatióni isti signum.” Et dimíttens eos, íterum ascéndens ábiit trans fretum.
Verbum Dómini. r. Laus tibi, Christe.
Word of the Lord. r. Praise be to Thou, O Christ.
Offertorium
Ps. 118, 12-13
annotation: 3;
%%
(c4) BE(g_[oh:h])ne(g_[oh:h])dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) *() Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) tu(gh!jvHF)as :(gf..) (:) be(g)ne(g)dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) (,) tu(gh!jj/klj/!j'jh!iwj_i)as :(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) in(ef) lá(ef)bi(g)is(g_0[uh:l]h_[uh:l]i) me(hhgh)is(h!jj/khhg.) (;) pro(j)nun(j)ti(h!iwj)á(ijhhg)(,)(jjjhkvJI)vi(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) ó(dg)mni(g)a(ji/jhjvIH') iu(g)dí(hjh___!iwj)ci(g)a(f_g) (,) o(g/jjg/jjj)ris(g!jjj) tu(ixhg/hiG'FghF'Ef_gF'E)i.(e.) (::)
%%
(c4) BE(g_[oh:h])ne(g_[oh:h])dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) *() Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) tu(gh!jvHF)as :(gf..) (:) be(g)ne(g)dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) (,) tu(gh!jj/klj/!j'jh!iwj_i)as :(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) in(ef) lá(ef)bi(g)is(g_0[uh:l]h_[uh:l]i) me(hhgh)is(h!jj/khhg.) (;) pro(j)nun(j)ti(h!iwj)á(ijhhg)(,)(jjjhkvJI)vi(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) ó(dg)mni(g)a(ji/jhjvIH') iu(g)dí(hjh___!iwj)ci(g)a(f_g) (,) o(g/jjg/jjj)ris(g!jjj) tu(ixhg/hiG'FghF'Ef_gF'E)i.(e.) (::)
Benedíctus es, Dómine, doce me iustificatiónes tuas: in lábiis meis pronuntiávi ómnia iudícia oris tui.
BLESSED art Thou, O Lord, teach me Thy justifications: with my lips I have pronounced all the judgments of Thy mouth.
Super oblata
Stans postea in medio altaris, versus ad populum, extendens et iungens manus, dicit:
After this, standing in the center of the altar, facing the people, extending and then joining his hands, he said:
Oráte, fratres, ut meum ac vestrum sacrifícium acceptábile fiat apud Deum Patrem omnipoténtem.
Pray, brethren, that my sacrifice and yours may be acceptable to God, the almighty Father.
Populus surgit et respondet:
The people rise and reply:
Suscípiat Dóminus sacrifícium de mánibus tuis ad laudem et glóriam nóminis sui, ad utilitátem quoque nostram totiúsque Ecclésiæ suæ sanctæ.
May the Lord accept the sacrifice at your hands for the praise and glory of his name, for our good and the good of all his holy Church.
Hæc nos oblátio, quǽsumus, Dómine, mundet et rénovet, atque tuam exsequéntibus voluntátem fiat causa remuneratiónis ætérnæ. Per Christum.
v. Dóminus vobíscum. r. Et cum spíritu tuo.
v. The Lord be with you. r. And with your spirit.
v. Sursum corda. r. Habémus ad Dóminum.
v. Lift up your hearts. r. We lift them up to the Lord.
v. Grátias agámus Dómino Deo nostro. r. Dignum et iustum est.
v. Let us give thanks to the Lord our God. r. It is right and just.
PRÆFATIO COMMUNIS I
De universali restauratione in Christo
Vere dignum et iustum est, æquum et salutáre, nos tibi semper et ubíque grátias ágere: Dómine, sancte Pater, omnípotens ætérne Deus: per Christum Dóminum nostrum.
In quo ómnia instauráre tibi complácuit, et de plenitúdine eius nos omnes accípere tribuísti. Cum enim in forma Dei esset, exinanívit semetípsum, ac per sánguinem crucis suæ pacificávit univérsa; unde exaltátus est super ómnia et ómnibus obtemperántibus sibi factus est causa salútis ætérnæ.
Et ídeo cum Angelis et Archángelis, cum Thronis et Dominatiónibus, cumque omni milítia cæléstis exércitus, hymnum glóriæ tuæ cánimus, sine fine dicéntes:
Sanctus, Sanctus, Sanctus Dóminus Deus Sábaoth...
XVI
annotation: 2;%%(f3) SAN(h)ctus,(fe) *(,) San(f)ctus,(hg) (,) San(f')ctus(e) (,) Dó(fh)mi(h)nus(h.) De(hg)us(f') Sá(g)ba(hi)oth.(i.) (:) Ple(i')ni(i) sunt(j') cae(i)li(h') et(h) ter(hg)ra(f.) gló(g')ri(f)a(e) tu(fg)a.(g.) (:) Ho(i')sán(i)na(iivHG') in(g) ex(gf)cél(ghi)sis.(hg..) (:) Be(g')ne(i)dí(ij)ctus(i') qui(h) ve(hg)nit(f.) (,) in(h) nó(ghi)mi(hg)ne(fe) Dó(fg)mi(g)ni.(g.) (:) Ho(i')sán(i)na(iivHG') in(g) ex(gf)cél(e.f!gwh)sis.(gf..) (::)
XVI
annotation: 2;%%(c4) A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) mi(g')se(f)ré(fe)re(dc) no(efd)bis.(d.) (::)
A(e')gnus(g) De(gh)i,(h.) *(,) qui(h) tol(h')lis(h) pec(hg)cá(gi)ta(i) mun(hi)di :(h.) (;) mi(h)se(hg)ré(h)re(hih) no(gf)bis.(e.) (::)
A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) do(g')na(f) no(fe)bis(dc) pa(efd)cem.(d.) (::)
A(e')gnus(g) De(gh)i,(h.) *(,) qui(h) tol(h')lis(h) pec(hg)cá(gi)ta(i) mun(hi)di :(h.) (;) mi(h)se(hg)ré(h)re(hih) no(gf)bis.(e.) (::)
A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) do(g')na(f) no(fe)bis(dc) pa(efd)cem.(d.) (::)
Communio
Ps. 77, 29-30
annotation: 1;
%%
(c4) MAN(de)du(c)ca(d)vé(fg)runt,(hf/ghhg.) *(,) et(fh) sa(g)tu(fe)rá(fh)ti(g) sunt(gf~) ni(g)mis,(d.) (:) et(d) de(fe)si(f)dé(gh)ri(g)um(g) e(g)ó(gfg)rum(dec.) (,) át(fg)tu(f)lit(f) e(f)is(ixfghi.g!hw!ivHG') Dó(f)mi(fg!hvGF'g)nus :(gf..) (:) non(h) sunt(g) frau(gf~)dá(gg)ti(d.) (,) a(d!ewffvED'd) de(c)si(d)dé(fg)ri(g)o(ghfgvFE) su(d!ewfef)o.(e[ll:1]d..) (::)
%%
(c4) MAN(de)du(c)ca(d)vé(fg)runt,(hf/ghhg.) *(,) et(fh) sa(g)tu(fe)rá(fh)ti(g) sunt(gf~) ni(g)mis,(d.) (:) et(d) de(fe)si(f)dé(gh)ri(g)um(g) e(g)ó(gfg)rum(dec.) (,) át(fg)tu(f)lit(f) e(f)is(ixfghi.g!hw!ivHG') Dó(f)mi(fg!hvGF'g)nus :(gf..) (:) non(h) sunt(g) frau(gf~)dá(gg)ti(d.) (,) a(d!ewffvED'd) de(c)si(d)dé(fg)ri(g)o(ghfgvFE) su(d!ewfef)o.(e[ll:1]d..) (::)
Manducavérunt, et saturáti sunt nimis, et desidérium eórum áttulit eis Dóminus: non sunt fraudáti a desidério suo.
THEY did eat, and were filled exceedingly, and the Lord gave them their desire: they were not defrauded of that which they craved.
Post communionem
Cæléstibus, Dómine, pasti delíciis, quǽsumus, ut semper éadem, per quæ veráciter vívimus, appetámus. Per Christum.
Ad Missam lectam:
Ant. ad introitum
Ant. ad entrance
Cf. Ps 30, 3-4
Esto mihi in Deum protectórem, et in locum refúgii, ut salvum me fácias. Quóniam firmaméntum meum et refúgium meum es tu, et propter nomen tuum dux mihi eris, et enútries me.
Be to me a protecting God and a house of refuge, that You may save me. For You are my strength and my refuge, and for Your name's sake You will be my guide and feed me.
Psalmus responsorius
Responsorial psalm
 
 
Ant. ad communionem
Ant. at communion
Ps. 77, 29-30
Manducavérunt, et saturáti sunt nimis, et desidérium eórum áttulit eis Dóminus; non sunt fraudáti a desidério suo.
THEY did eat, and were filled exceedingly, and the Lord gave them their desire: they were not defrauded of that which they craved.
Vel:
Io 3, 16
Sic Deus diléxit mundum, ut Fílium suum Unigénitum daret, ut omnis qui credit in eum non péreat, sed hábeat vitam ætérnam.
The translations proposed here have the sole purpose of a better understanding of the Latin text. They are not to be used in place of the official translations in the liturgy in the vernacular.