Introitus
Ps. 30, 3-4
annotation: 6;
%%
(c4) E(f)sto(df) mi(f)hi(d') *(,) in(d!ewf) De(fvvEC)um(ff) pro(gfg)te(hgh)ctó(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])rem,(f.) (;) et(f) in(f) lo(fg)cum(fe) re(d!ewf)fú(f)gi(fv_EC)i,(c.) (,) ut(ffe) sal(g)vum(g) me(ghf) fá(f)ci(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])as :(f.) (:) quó(f)ni(gh)am(h) fir(h)ma(h)mén(h)tum(g) me(ghG'F)um,(f.) (,) et(f) re(f)fú(fg)gi(g)um(gh) me(ff)um(f) es(fdec) tu :(c.) (:) et(c) pro(ff)pter(gh~) no(h)men(gf~) tu(ghg___)um(g.) (,) dux(hj) mi(jjj)hi(hjg) e(ghf___)ris,(f.) (;) et(ffe) e(d)nú(ge/g_[uh:l]h)tri(ff)es(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h]) me.(f.) (::) <i>Ps.</i> In(fg) te(gf) Dó(gh)mi(h)ne(h) spe(h)rá(h)vi,(h.) non(h) con(h)fún(h)dar(g) in(ixi) ae(h)tér(g)num :(f.) *(:) in(f) iu(gh)stí(hj)ti(g)a(f) tu(f')a(g) lí(fd)be(f')ra(g) me.(f.) (::) Gló(fg)ri(gf)a(gh) Pa(h)tri.(h) (::) E(f') u(g) o(fd) u(f') a(g) e.(f.) (::)
%%
(c4) E(f)sto(df) mi(f)hi(d') *(,) in(d!ewf) De(fvvEC)um(ff) pro(gfg)te(hgh)ctó(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])rem,(f.) (;) et(f) in(f) lo(fg)cum(fe) re(d!ewf)fú(f)gi(fv_EC)i,(c.) (,) ut(ffe) sal(g)vum(g) me(ghf) fá(f)ci(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h])as :(f.) (:) quó(f)ni(gh)am(h) fir(h)ma(h)mén(h)tum(g) me(ghG'F)um,(f.) (,) et(f) re(f)fú(fg)gi(g)um(gh) me(ff)um(f) es(fdec) tu :(c.) (:) et(c) pro(ff)pter(gh~) no(h)men(gf~) tu(ghg___)um(g.) (,) dux(hj) mi(jjj)hi(hjg) e(ghf___)ris,(f.) (;) et(ffe) e(d)nú(ge/g_[uh:l]h)tri(ff)es(f_[oh:h]g_[oh:h]f_[oh:h]) me.(f.) (::) <i>Ps.</i> In(fg) te(gf) Dó(gh)mi(h)ne(h) spe(h)rá(h)vi,(h.) non(h) con(h)fún(h)dar(g) in(ixi) ae(h)tér(g)num :(f.) *(:) in(f) iu(gh)stí(hj)ti(g)a(f) tu(f')a(g) lí(fd)be(f')ra(g) me.(f.) (::) Gló(fg)ri(gf)a(gh) Pa(h)tri.(h) (::) E(f') u(g) o(fd) u(f') a(g) e.(f.) (::)
ESTO mihi in Deum protectórem, et in locum refúgii, ut salvum me fácias: quóniam firmaméntum meum, et refúgium meum es tu: et propter nomen tuum dux mihi eris, et enútries me. Ps. ibid., 2 In te, Dómine, sperávi, non confúndar in ætérnum: in iustítia tua líbera me, et éripe me. v. Glória Patri.
BE Thou unto me a God, a protector, and a place of refuge, to save me: for Thou art my strength and my refuge: and for Thy name’s sake Thou wilt lead me, and nourish me. Ps. In Thee, O Lord, have I hoped, let me never be confounded: deliver me in Thy justice, and save me. v. Glory be to the Father.
XVI
annotation: 3;%%(c4) KY(g)ri(hi)e(ii) *() e(g)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Chrí(k)ste(ij) e(h)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) e(g)lé(h_)i(i)son.(i.) (::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) () e(g)lé(hj)i(h)son.(ig/hvGFE.) (::)
Chrí(k)ste(ij) e(h)lé(h_)i(i)son. (i.) <i>bis</i>(::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) e(g)lé(h_)i(i)son.(i.) (::)
Ký(g)ri(hi)e(ii) () e(g)lé(hj)i(h)son.(ig/hvGFE.) (::)
Collecta
Deus, qui te in rectis et sincéris manére pectóribus ásseris, † da nobis tua grátia tales exsístere, * in quibus habitáre dignéris. Per Dóminum.
O God, Thou affirm that Thou makest Thy home in upright and sincere hearts: give us wherefore the grace to be such that Thou deign to dwell in us.
Lectio I
Léctio Epístolæ beáti Iacóbi apóstoli
Caríssimi: Beátus vir qui suffert tentatiónem, quia cum probátus fúerit accípiet corónam vitæ, quam repromísit Deus diligéntibus se. Nemo cum tentátur dicat: « A Deo tentor »; Deus enim non tentátor malis, ipse autem néminem tentat. Unusquísque vero tentátur a concupiscéntia sua abstráctus et illéctus; dein concupiscéntia cum concéperit parit peccátum, peccátum vero cum consummátum fúerit génerat mortem. Nolíte errare, fratres mei dilectissimi. Omne datum óptimum et omne donum perféctum de sursum est, descéndens a Patre lúminum, apud quem non est ransmutátio nec vicissitúdinis obumbrátio. Voluntárie génuit nos verbo veritátis, ut simus primitiæ quædam creatúræ eius.
Verbum Dómini. r. Deo grátias.
Word of the Lord. r. Let us give thanks to God.
Graduale
Ps. 76, 15 et 16
annotation: 3;
%%
(c4) T<sc>u</sc>(c_d!ffgvFE) es(e.) *(,) De(ixe.f!gwh_g)us,(giH'GfffdgvFE.) (;) qui(ef'g) fa(hv.gjh/ij)cis(i.) (,) mi(ij)ra(i)bí(ij/kj)li(jjjh)a(h_g/jij) (,) so(hjI'G)lus :(ixg_[uh:l]h//e.f!gw!higff/ded.) (:) no(ghg'k)tam(kjjhj) fe(g')cí(giihi)sti(g.) (,) in(g) gén(giihjjhi)ti(g_[uh:l]h)bus(ixe.f!gw!higff/ded.) (:) vir(gj//hi~)tú(iji___!jw!kvJ'IH)tem(hv.g!jj//jj//jjjggf) (,) tu(f.0h!iwj)am.(i_[oh:h]g//ivHGhhf/hh) (,) (g!jj//jj//jjjvH'GF'/[-0.5]{ix}E0f_h//ivGFghg/hgge.) (::) v/. Li(g)be(g)rá(gj)sti(j.) (,) in(j) brá(jkij)chi(ih)o(h!iwj) tu(j)o(ihjvIH) (,) (jj/ki'jvHG'jh'/ihhg.) (:) pó(ij//jjjvH'Gh!iwj_i)(,)(e!gh/jij/h!jj//jjjvH'Gh!iwj)pu(jjjvHG'h)lum(hv.giHG'hffe.) (;) tu(fd/ffd/ef/gh//j_[hl:1]k_[hl:1]j_[hl:1]//j'jjvHGjjjj_i)um,(i.) (:) fí(g)li(hj)os(j) Is(j)ra(j)el(i./jkh/jijHG.) (,) (ji/j_k//li/jkJ'IH.) (,) (k/li/jkJ'IH.jijHGjg/i_[uh:l]j gh!jjjvH'GF'fd.) *(;) et(g) Jo(hj)seph.(iij/hihghg.ef'gh_e//giHG'hffe.) (::)
%%
(c4) T<sc>u</sc>(c_d!ffgvFE) es(e.) *(,) De(ixe.f!gwh_g)us,(giH'GfffdgvFE.) (;) qui(ef'g) fa(hv.gjh/ij)cis(i.) (,) mi(ij)ra(i)bí(ij/kj)li(jjjh)a(h_g/jij) (,) so(hjI'G)lus :(ixg_[uh:l]h//e.f!gw!higff/ded.) (:) no(ghg'k)tam(kjjhj) fe(g')cí(giihi)sti(g.) (,) in(g) gén(giihjjhi)ti(g_[uh:l]h)bus(ixe.f!gw!higff/ded.) (:) vir(gj//hi~)tú(iji___!jw!kvJ'IH)tem(hv.g!jj//jj//jjjggf) (,) tu(f.0h!iwj)am.(i_[oh:h]g//ivHGhhf/hh) (,) (g!jj//jj//jjjvH'GF'/[-0.5]{ix}E0f_h//ivGFghg/hgge.) (::) v/. Li(g)be(g)rá(gj)sti(j.) (,) in(j) brá(jkij)chi(ih)o(h!iwj) tu(j)o(ihjvIH) (,) (jj/ki'jvHG'jh'/ihhg.) (:) pó(ij//jjjvH'Gh!iwj_i)(,)(e!gh/jij/h!jj//jjjvH'Gh!iwj)pu(jjjvHG'h)lum(hv.giHG'hffe.) (;) tu(fd/ffd/ef/gh//j_[hl:1]k_[hl:1]j_[hl:1]//j'jjvHGjjjj_i)um,(i.) (:) fí(g)li(hj)os(j) Is(j)ra(j)el(i./jkh/jijHG.) (,) (ji/j_k//li/jkJ'IH.) (,) (k/li/jkJ'IH.jijHGjg/i_[uh:l]j gh!jjjvH'GF'fd.) *(;) et(g) Jo(hj)seph.(iij/hihghg.ef'gh_e//giHG'hffe.) (::)
r. Tu es Deus qui facis mirabília solus: notam fecísti in géntibus virtútem tuam. v. Liberásti in bráchio tuo pópulum tuum, fílios Israël et Ioseph.
r.THOU art the God that alone dost wonders: Thou hast made Thy power known among the nations. v. With Thy arm Thou hast delivered Thy people, the children of Israel and of Joseph.
Allelúia
Hallelujah
Ps. 97, 1
Ps. 97:1
annotation: 1;
%%
(c4) AL(d)le(ff)lú(gv.f!hgh){ia}.(hjH'GF.) *(;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::) v/. Can(cd)tá(ixdh//gihivGF//ggf/gg//fgh!jjg)(,)(ixhhghvGF.hiHG'hw!ivHGhi)te(h.) (,) Dó(h_g/jjvH'G//ixhihi)mi(g)no(g_[oh:h]f_[oh:h]) (;) cán(f_e/f!gwhgh)ti(hg/hf/ghg)cum(gd~) no(f_e/g_[oh:h]fgvFD'ewfd)vum :(d.) (:) qui(d/ffd/ffd def!gh)a(ghg.) (,) mi(f)ra(ghg)bí(h/jjhhgh.)(,)(ixfh!ivGF'fd/ffhvGF'fvED)li(e[ll:1]d)a(d.) (;) fe(ff)cit(fg) () * Dó(g_[oh:h]f)mi(f!gwhgh)nus.(hjH'GF.) (;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::)
%%
(c4) AL(d)le(ff)lú(gv.f!hgh){ia}.(hjH'GF.) *(;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::) v/. Can(cd)tá(ixdh//gihivGF//ggf/gg//fgh!jjg)(,)(ixhhghvGF.hiHG'hw!ivHGhi)te(h.) (,) Dó(h_g/jjvH'G//ixhihi)mi(g)no(g_[oh:h]f_[oh:h]) (;) cán(f_e/f!gwhgh)ti(hg/hf/ghg)cum(gd~) no(f_e/g_[oh:h]fgvFD'ewfd)vum :(d.) (:) qui(d/ffd/ffd def!gh)a(ghg.) (,) mi(f)ra(ghg)bí(h/jjhhgh.)(,)(ixfh!ivGF'fd/ffhvGF'fvED)li(e[ll:1]d)a(d.) (;) fe(ff)cit(fg) () * Dó(g_[oh:h]f)mi(f!gwhgh)nus.(hjH'GF.) (;) (e!gwhgh./fhg/hffvEC.) (,) (d!ewf!gv.egF'ED'ewfd.1) (::)
r. Allelúia. v. Cantáte Dómino cánticum novum: quia mirabília fecit Dóminus.
r. Alleluia. v. Sing ye to the Lord a new canticle, because the Lord hath done wonderful things. Alleluia.
Evangelium
v. Dóminus vobíscum. r. Et cum spíritu tuo.
v. The Lord be with you. r. And with your spirit.
Léctio sancti Evangélii secúndum Marcum (8,14-21)
r. Glória tibi Dómine.
r. Glory to Thou, Lord.
In illo tempore: oblíti sunt súmere panes et nisi unum panem non habébant secum in navi. Et præcipiébat eis dicens: “Vidéte, cavéte a ferménto pharisæórum et ferménto Heródis!”Et disputábant ad ínvicem, quia panes non habérent.Quo cógnito, ait illis: “Quid disputátis, quia panes non habétis? Nondum cognoscítis nec intellégitis? Cæcátum habétis cor vestrum? Óculos habéntes non vidétis, et aures habéntes non audítis? Nec recordámini, quando quinque panes fregi in quinque mília, quot cóphinos fragmentórum plenos sustulístis?” Dicunt ei: “Duódecim.” “quándo illos septem in quáttuor mília, quot sportas plenas fragmentórum tulístis?” Et dicunt ei: “Séptem.”Et dicébat eis: “Nóndum intellégitis?”
Verbum Dómini. r. Laus tibi, Christe.
Word of the Lord. r. Praise be to Thou, O Christ.
Offertorium
Ps. 118, 12-13
annotation: 3;
%%
(c4) BE(g_[oh:h])ne(g_[oh:h])dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) *() Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) tu(gh!jvHF)as :(gf..) (:) be(g)ne(g)dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) (,) tu(gh!jj/klj/!j'jh!iwj_i)as :(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) in(ef) lá(ef)bi(g)is(g_0[uh:l]h_[uh:l]i) me(hhgh)is(h!jj/khhg.) (;) pro(j)nun(j)ti(h!iwj)á(ijhhg)(,)(jjjhkvJI)vi(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) ó(dg)mni(g)a(ji/jhjvIH') iu(g)dí(hjh___!iwj)ci(g)a(f_g) (,) o(g/jjg/jjj)ris(g!jjj) tu(ixhg/hiG'FghF'Ef_gF'E)i.(e.) (::)
%%
(c4) BE(g_[oh:h])ne(g_[oh:h])dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) *() Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) tu(gh!jvHF)as :(gf..) (:) be(g)ne(g)dí(ikj)ctus(h!iwj) es(j_i) Dó(i)mi(ikjj)ne,(ji..) (;) do(j)ce(ji) me(ji) iu(h)sti(h/jji)fi(hg)ca(h)ti(g)ó(g!jjjhkvJI'j)nes(i_[oh:h]h) (,) tu(gh!jj/klj/!j'jh!iwj_i)as :(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) in(ef) lá(ef)bi(g)is(g_0[uh:l]h_[uh:l]i) me(hhgh)is(h!jj/khhg.) (;) pro(j)nun(j)ti(h!iwj)á(ijhhg)(,)(jjjhkvJI)vi(jjjvIH'jhh/fgf.) (:) ó(dg)mni(g)a(ji/jhjvIH') iu(g)dí(hjh___!iwj)ci(g)a(f_g) (,) o(g/jjg/jjj)ris(g!jjj) tu(ixhg/hiG'FghF'Ef_gF'E)i.(e.) (::)
Benedíctus es, Dómine, doce me iustificatiónes tuas: in lábiis meis pronuntiávi ómnia iudícia oris tui.
BLESSED art Thou, O Lord, teach me Thy justifications: with my lips I have pronounced all the judgments of Thy mouth.
Super oblata
Stans postea in medio altaris, versus ad populum, extendens et iungens manus, dicit:
After this, standing in the center of the altar, facing the people, extending and then joining his hands, he said:
Oráte, fratres, ut meum ac vestrum sacrifícium acceptábile fiat apud Deum Patrem omnipoténtem.
Pray, brethren, that my sacrifice and yours may be acceptable to God, the almighty Father.
Populus surgit et respondet:
The people rise and reply:
Suscípiat Dóminus sacrifícium de mánibus tuis ad laudem et glóriam nóminis sui, ad utilitátem quoque nostram totiúsque Ecclésiæ suæ sanctæ.
May the Lord accept the sacrifice at your hands for the praise and glory of his name, for our good and the good of all his holy Church.
Hæc nos oblátio, quǽsumus, Dómine, mundet et rénovet, atque tuam exsequéntibus voluntátem fiat causa remuneratiónis ætérnæ. Per Christum.
v. Dóminus vobíscum. r. Et cum spíritu tuo.
v. The Lord be with you. r. And with your spirit.
v. Sursum corda. r. Habémus ad Dóminum.
v. Lift up your hearts. r. We lift them up to the Lord.
v. Grátias agámus Dómino Deo nostro. r. Dignum et iustum est.
v. Let us give thanks to the Lord our God. r. It is right and just.
PRÆFATIO COMMUNIS II
De salute per Christum
Vere dignum et iustum est, æquum et salutáre, nos tibi semper et ubíque grátias ágere: Dómine, sancte Pater, omnípotens ætérne Deus:
Qui bonitáte hóminem condidísti, ac iustítia damnátum misericórdia redemísti: per Christum Dóminum nostrum. Per quem maiestátem tuam laudant Angeli, adórant Dominatiónes, tremunt Potestátes. Cæli cælorúmque Virtútes, ac beáta Séraphim, sócia exsultatióne concélebrant.
Cum quibus et nostras voces ut admítti iúbeas, deprecámur, súpplici confessióne dicéntes:
Sanctus, Sanctus, Sanctus Dóminus Deus Sábaoth...
XVI
annotation: 2;%%(f3) SAN(h)ctus,(fe) *(,) San(f)ctus,(hg) (,) San(f')ctus(e) (,) Dó(fh)mi(h)nus(h.) De(hg)us(f') Sá(g)ba(hi)oth.(i.) (:) Ple(i')ni(i) sunt(j') cae(i)li(h') et(h) ter(hg)ra(f.) gló(g')ri(f)a(e) tu(fg)a.(g.) (:) Ho(i')sán(i)na(iivHG') in(g) ex(gf)cél(ghi)sis.(hg..) (:) Be(g')ne(i)dí(ij)ctus(i') qui(h) ve(hg)nit(f.) (,) in(h) nó(ghi)mi(hg)ne(fe) Dó(fg)mi(g)ni.(g.) (:) Ho(i')sán(i)na(iivHG') in(g) ex(gf)cél(e.f!gwh)sis.(gf..) (::)
XVI
annotation: 2;%%(c4) A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) mi(g')se(f)ré(fe)re(dc) no(efd)bis.(d.) (::)
A(e')gnus(g) De(gh)i,(h.) *(,) qui(h) tol(h')lis(h) pec(hg)cá(gi)ta(i) mun(hi)di :(h.) (;) mi(h)se(hg)ré(h)re(hih) no(gf)bis.(e.) (::)
A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) do(g')na(f) no(fe)bis(dc) pa(efd)cem.(d.) (::)
A(e')gnus(g) De(gh)i,(h.) *(,) qui(h) tol(h')lis(h) pec(hg)cá(gi)ta(i) mun(hi)di :(h.) (;) mi(h)se(hg)ré(h)re(hih) no(gf)bis.(e.) (::)
A(eg)gnus(f) De(fe)i,(cd!eved.0) *(,) qui(e') tol(g)lis(gh) pec(h')cá(h)ta(hg) mun(higg)di :(e.) (;) do(g')na(f) no(fe)bis(dc) pa(efd)cem.(d.) (::)
Communio
Ps. 77, 29-30
annotation: 1;
%%
(c4) MAN(de)du(c)ca(d)vé(fg)runt,(hf/ghhg.) *(,) et(fh) sa(g)tu(fe)rá(fh)ti(g) sunt(gf~) ni(g)mis,(d.) (:) et(d) de(fe)si(f)dé(gh)ri(g)um(g) e(g)ó(gfg)rum(dec.) (,) át(fg)tu(f)lit(f) e(f)is(ixfghi.g!hw!ivHG') Dó(f)mi(fg!hvGF'g)nus :(gf..) (:) non(h) sunt(g) frau(gf~)dá(gg)ti(d.) (,) a(d!ewffvED'd) de(c)si(d)dé(fg)ri(g)o(ghfgvFE) su(d!ewfef)o.(e[ll:1]d..) (::)
%%
(c4) MAN(de)du(c)ca(d)vé(fg)runt,(hf/ghhg.) *(,) et(fh) sa(g)tu(fe)rá(fh)ti(g) sunt(gf~) ni(g)mis,(d.) (:) et(d) de(fe)si(f)dé(gh)ri(g)um(g) e(g)ó(gfg)rum(dec.) (,) át(fg)tu(f)lit(f) e(f)is(ixfghi.g!hw!ivHG') Dó(f)mi(fg!hvGF'g)nus :(gf..) (:) non(h) sunt(g) frau(gf~)dá(gg)ti(d.) (,) a(d!ewffvED'd) de(c)si(d)dé(fg)ri(g)o(ghfgvFE) su(d!ewfef)o.(e[ll:1]d..) (::)
Manducavérunt, et saturáti sunt nimis, et desidérium eórum áttulit eis Dóminus: non sunt fraudáti a desidério suo.
THEY did eat, and were filled exceedingly, and the Lord gave them their desire: they were not defrauded of that which they craved.
Post communionem
Cæléstibus, Dómine, pasti delíciis, quǽsumus, ut semper éadem, per quæ veráciter vívimus, appetámus. Per Christum.
Ad Missam lectam:
Ant. ad introitum
Ant. ad entrance
Cf. Ps 30, 3-4
Esto mihi in Deum protectórem, et in locum refúgii, ut salvum me fácias. Quóniam firmaméntum meum et refúgium meum es tu, et propter nomen tuum dux mihi eris, et enútries me.
Be to me a protecting God and a house of refuge, that You may save me. For You are my strength and my refuge, and for Your name's sake You will be my guide and feed me.
Psalmus responsorius
Responsorial psalm
 
 
Ant. ad communionem
Ant. at communion
Ps. 77, 29-30
Manducavérunt, et saturáti sunt nimis, et desidérium eórum áttulit eis Dóminus; non sunt fraudáti a desidério suo.
THEY did eat, and were filled exceedingly, and the Lord gave them their desire: they were not defrauded of that which they craved.
Vel:
Io 3, 16
Sic Deus diléxit mundum, ut Fílium suum Unigénitum daret, ut omnis qui credit in eum non péreat, sed hábeat vitam ætérnam.
The translations proposed here have the sole purpose of a better understanding of the Latin text. They are not to be used in place of the official translations in the liturgy in the vernacular.