PETRUS, qui ob auream ejus eloquentiam Chrysologi cognomen adeptus est, Fore Cornelii in Aemilia honestis parentibus natus, a prima aetate animum ad religionem adjiciens, Cornelio Romano, tunc ejusdem urbis Corneliensis Episcopo, operam dédit: a quo etiam scientia et vitae sanctitate cum brevi profecisset, Diaconus creatus est. Postmodum contigit, ut Ravennates ob mortem Archipraesulis sui, alium ut moris erat ab eis electum, Romam ad sanctum Sixtum Papam Tertium pro confirmatione miserint una cum Legatis suis, et cum praedicto Gornelio, qui eumdem levitam secum perduxit Intérim sanctus Petrus Apostolus, et Martyr Apollinaris, Summo Pontifici in somnis apparuerunt, mediumque habentes hunc iuvenem jusserunt, ut illum et non alium, in Archiepiscopum Ravennae crearet. Hinc Pontifex, mox ut vidit Petrum, cognovit eum a Domino Deo praeelectum:propterea rejecto illo quem ipsi offerebant, hunc solum anno Christi quadringentesimo trigesimo tertio, illi Metropolitanae praefecit Ecclesiae. Quod cum legati Ravennatenses aegre ferrent, audita visione divinae voluntate libenter acquiescentes, novum Archiepiscopum maxima cum rÈverentia susceperunt.
Petrus igitur, licet invitus, in Archiprœsulem consecratus Ravennam deducitur:ubi a Valentiniano Imperatore, et a Galla Placidia ejus matre, et ab universo populo maxima laetitia exceptus est. Et ille ab eis id unum petere dixit, ut quando tantum oneris pro ipsorum salute subire non recusaret, studerent ipsi monitis suis obtemperare, divinisque praeceptis non obsistere, Duorum Sanctorum tune ibi defunctorum corpora optimis unguentis condita sepelivit; Barbatiani videlicet Presbyteri, et Germani Antissiodorensis Episcopi, cujus etiam cucullam et cilicium sibi vindicavit in haereditatem. Projectum et Marcellinum Episcopos ordinavit. In Classe fontem exstruxit magnitudinis vere admirabilis, et templa quaedam magnifica aedificavit, tum beato Andreae Apostolo, tum aliis Sanctis. Ludos ab hominibus personatis cum variis saltationibus, calendis januarii fieri solitos, concione cohibuit acerrima» ubi inter alia illud praeclare dixit:Qui jocari voluerit cum diabolo, non poterit gaudere cum Christo. Jussu sancti Leonis Papae Primi scripsit ad Chalcedonense Concilium adversus haeresim Eutychetis. Respondit praeterea ad Eutychem ipsum et alia Epistola, quae eidem Concilio in novis editionibus praefixa, et in Annales Ecclesiasticos relata fuit.
Dum publice sermones haberet ad populum, adeo vehemens erat in dicendo, ut prae nimio ardore vox illi interdum defecerit:sicut contigit in concione Haemorrhoissae. Unde Ravennates commoti, tot lacrymis clamoribus et orationibus locum replÈverunt, ut postea ipse gratias ageret Deo, quod in lucrum amoris verterit damnum ejusdem sermonis. Cum tandem annos circiter decem et octo eam Ecclesiam sanctissime rexisset, laborum suorum finem adesse divinitus praenoscens, in patriam se contulit; ubi sancti Cassiani templum ingressus, magnum diadema aureum, gemmis distinctum pretiosissimis offerens, super Altare majus posuit:necnon aureum craterem et patenam argenteam, quam tum rabidi canis morsus, tum febres sanare expertum est, aqua inde demissa. Ex tune Ravennates qui eumdem secuti fuerant dimisit, admonens, ut in eligendo optimo Pastore invigilarent attente. Mox Deum humiliter precatus, et sanctum Cassianum patronum, ut bénigne animam ejus exciperet, tertio nonas decembris, placide ex hac vita migravit, anno circiter quadringentesimo quinquagesimo. Sacrum ejus corpus communi totius civitatis fletu ac pietate prope corpus ejusdem sancti Cassiani honorifice conditum, nostris etiam temporibus religiose colitur: cujus tamen brachium auro et gemmis ornatum Ravennam delatum in Ursicana aede veneratur.
BARBARA, Virgo Nicomediensis, Dioscori nobilis sed superstitiosi hominis filia, par ea quae visibilia facta sunt, ad invisibilia, divina opitulante gratia, facile pervenit. Quapropter soli Deo rebusque divinis vacare cœpit. Eam pater, utpote forma venustiori nitentem, a quocumque virorum occursu tutari cupiens, turri inclusit:ubi pia virgo meditationibus et precibus addicta, soli Deo quem sibi in sponsum elegerat, placere studebat. Oblata a pâtre pluries nobilium connubia fortiter sprevit. Pâtre vero per sui absentiam filias animum posse facilius emolliri confidens, jussit primo balneum exstrui, ne quid ei deesset ad commoditatem ; deinde peregre in exteras regiones profectus est.
ABSENTE patre, jussit Barbara duabus fenestris quae in turri erant, tertiam addi in honorem divinae Trinitatis, labiumque balnei sacro sanctae Crucis signo muniri:quod ubi rediens Dioscorus inspexit , audita novitatis causa, adeo in filiam excanduit ut stricto ense eam appetens , parum abfuerit ut eam dire confoderet ; sed praesto adfuit Deus ; nam fugienti Barbarae saxum ingens se patefaciens viam aperuit, per quam montis fastigium petere, et sic in specu latere potuit ; sed paulo post cum a nequissimo genitore reperta fuisset, ejus latera pedibus dorsumque pugnis immaniter percussit, et crinibus per loca difficilesque vias raptatam Marciano Praesidi puniendam tradidit. Itaque ab ipso omnibus modis, sed incassum tentata, nudam nervis caedi et inflicta vulnera testulis confricari, deinde in carcerem trahi praecepit: ubi immensa luce circumdatus ei Christus apparens, mirifice confortatam in passionum tolerantia confirmavit:quod animadvertens . Juliana matrona, ad fidem conversa ejusdem palmae particeps effecta est.
BARBARAE demum ferris unguibus membra laniantur, facibus latera incenduntur, et malleolis caput contunditur: quibus in cruciatibus consortem solabatur, et hortabatur ut ad finem usque constanter certaret. Praecisis tandem utrique uberibus, nudae per loca publica tractae, filiaeque cervicem ipse scelestissimus pater humanitatis expers, propriis manibus amputavit:eu jus fera crudelitas non diu inulta remansit ; nam statim eo ipso in loco fulmine percussus interiit. Corpus hujus beatissimae virginis Justinus Imperator Nicomedia auferens, Constantinopolim primum transportavit. Illud idem, cum in progressu temporis ab Imperatoribus Constantino et Basilio impetrassent Veneti, Constantinopoli deductum in sancti Marci Basilica fuit deinde solemniter collocatum. Postremo et ultimo, supplicantibus Torcellano Episcopo ejusque sorore Abbatissa, ad Ecclesiam monialium Sancti Johannis Evangelistae Torcellanae diœcesis, anno salutis millésime nono defertur:ubi et honorifice conditum, perpétue cultu ad praesens usque tempus summopere veneratur.
O Divinae bonitatis immensa clementia, quae Barbaram illustravit vero claritatis lumine, ut terrenae dignitatis contempto splendore, divinitatis conscia effici mereretur:haec velut lilium inter spinas enituit, et lux in tenebris eluxit. Alléluia
Tribus ostiolis lavacrum illustrari jubens, mystice indicasti Baptisma, O Barbara, Trinitatis lumine animabus splendidam suppetens purgationem.
Quando coram te. veneranda martyr Barbara, dulcis mors apparuit, gaudens et festinans cursum complevisti, implique genitoris injustis manibus sacrificata es, et Deo oblata es victima:unde vere prudentium Virginum conjuncta choris , tui Sponsi contemplaris splendorem.
Agna tua, Jesu, magna voce clamât:Te, Sponse mi, desidero, et quaerens te pugno, et confixa su m et consepulta tuo baptismati, et patio r propter te , ut regnem tecum ; et morior pro te, ut et vivam in te:igitur ut sacrificium irreprehensibile suscipe amanter sacrificatam tibi . Illius precibus, ut misericors, salva animas nostras.
E spinosa exorta radice, rosa sacratissima, Ecclesiam suaviter inodorans, te rubore praelii per sanguinem purpuratam, gloriosa Barbara , nunc dignissime beatam celebramus.
Non deliciarum jucunditas, non pulchritudinis flos, neque divitiae, neque juventutis voluptates te mulserunt, Barbara gloriosa , Christo desponsata , pulcherrima virgo.
In certamine tuo omnes obstupefecisti ; nam tolerasti tyrannorum cruciatus, vincula, tormenta, Barbara celeberrima:quapropter et corona Deus te donavit quam desiderasti:cum animo cucurristi, et ille sanam te fecit.
Sponsum tuum Christum adamata, lampadis tuae fulgore praeparato, virtutibus refulsisti, laude digna:unde ingressa es cum eo ad nuptias, ab eo recipiens certaminis coronam:sed a periculis libéra nos celebrantes , Barbara, tui memoriam.
Furore terribili patris declinato, Barbaram statim se scindens mons recepit, ut olim illustrem Protomartyrem Theclam, miraculum opérante Christo.
Gladio te, martyr Barbara, immolans pater, Abraham alter, sed diabolo favit.
Apparuit Christus in lumine inaccessibili tibi inclusae, o Barbara, in carcere, ut confidentem te incitans, et vibices sanans et laetitiam praebens:unde alas accepisti Sponsi tui amore.
Angélus fulgidus te , propter Christum denudatam, veneranda Barbara, vestivit, ut sponsam, veste splendida quae vulnera texit ; stolam enim induisti divinam afferentem mutationem.
Demonstrata est evidenter, Christe, prophetia tua adimpleta:pater namque filiam ad caedem tradit, ipse artifex jugulationis ; qui improbus genitor tuae martyris stupendo modo e cœlo igné consumitur.
Athleticam ingressa viam, paternam renuisti voluntatem, tota honorabilis, et virgo quidem sapiens lampadem ferens, egressa es ad mansiones Domini tui ; et ut Martyr generosa , gratiam accepisti sanandi carnis putidam pestilentiam:et nos hymnificantes te, spirituâlibus doloribus libéra tuis ad Deum precibus.
r. Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum ; * Qui reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae. v. Sobrie, juste et pie vivamus in hoc saeculo, exspectantes beatam spem, et Adventum gloriae magni Dei, * Qui reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae.
Intercessio nos quaesumus Domine, beati Sabbae Abbatis commandet, ut quod nostris meritis non valemus, ejus patrocinio assequamur. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Qui régis sceptra forti dextra solus cuncta,
Tu plebi tuam ostende magnam excitando potentiam ;
Praesta illi dona salutaria.
Quem praedixerunt prophetica vaticinia,
A clara poli regia,
In nostra Jesum mitte, Domine, arva. Amen.
Nicolaum, illustri loco Patarae in Lycia natum, parentes a Deo precibus impetrarunt. Cujus viri sanctitas, quanta futura esset, jam ab incunabulis apparuit. Nam infans , cum reliques dies lac nutricis frequens sugeret, quarta et sexta feria semel duntaxat, idque vesperi , sugebat:quam jejunii consuetudinem in reliqua vita semper tenuit. Adolescens parentibus orbatus, facultates suas pauperibus distribuit. Cujus illud insigne est christianae benignitatis exemplum , quod cum ejus ci vis egens très filias jam nubiles in matrimonio collocare non posset, earumque pudicitiam prostituere cogitaret:re cognita, Nicolaus noctu per fenestram tantum pecuniae in ejus domum injecit, quantum unius virginis doti satis esset:quod cum iterum et tertio fecisset, très illae virgines honestis viris in matrimonium datae sunt.
CUM vero se totum Deo dedisset, in Palaestinam profectus est, ut loca sancta viseret , et praesens veneraretur. Qua in peregrinatione navem conscendens sereno cœlo et tranquillo mari, horribilem nautis tempestatem praedixit:moxque ortam , cum essent omnes in summo periculo, orans mirabiliter sedavit. Unde cum domum rÈversus singularis sanctitatis omnibus documenta praeberet , Dei admonitu Myram , quae Lyciae metropolis erat, venit:quo tempore ejus urbis episcopo mortuo, provinciales episcopi de successore deligendo consultabant. Itaque in ea deliberatione divinitus admoniti sunt, ut eum eligerent , qui postridie mane primus in ecclesiam ingrederetur, Nicolaus nomine. Qua observatione adhibita, in ecclesiae janua deprehensus est Nicolaus^ et summo omnium consensu Myrae Episcopus creatur. In episcopatu castitatem, quam semper coluerat, gravitatem, orationis assiduitatem, vigilias, abstinentiam, liberalitatem et hospitalitatem, in adhortando mansuetudinem , in reprehendendo sÈveritatem,perpetuo adhibuit.
Viduis et orphanis pecunia, consilio, opère non defuit:oppressos adeo sublevavit, ut etiam très Tribunos , per calumniam a Constantino Augusto condemnatos , qui se propter famam ejus miraculorum orationibus longissime absenti commendarant, adhuc vivens, cum Imperatori minaciter eum terrens apparuisset, liberavit. Cum vero contra edictum Diocletiani et Maximiani Christianae fidei veritatem Myrae praedicaret, ab Imperatorum satellitibus comprehensus, et longissime abductus in carcerem conjectus est; ubi fuit usque ad Constantinum Imperatorem:cujus jussu ex custodia ereptus, Myram rediit. Mox ad Nicaenum Concilium se contulit:ubi cum trecentis illis decem et octo Patribus Arianam haeresim condemnavit. Inde rÈversus ad episcopatum, non ita multo post instante morte , suspiciens in cœlum, cum Angelos sibi occurrentes intueretur, illo Psalmo pronuntiato:In te, Domine, speravi, usque ad eum locum:In manus tuas commendo spiritum meum:in cœlestem patriam migravit. Ejus corpus Barium in Apulia translatum, ibidem summa celebritate ac veneratione colitur.
R. Ex ejus tumba marmorea sacrum resudat oleum, quo liniti sanantur caeci:* Surdis auditus redditur:et debilis quisque sospes regreditur. V. Catervatim ruunt populi cernere cupientes quae per eum fiunt mirabilia. * Surdis bilis quisque sospes regreditur auditus redditur:et debilis quisque sospes regreditur.
O Christi pietas omni prosequenda laude ! Quae sui famuli Nicolai mérita longe lateque déclarât:nam ex tumba ejus oleum manat, cunctosque languidos sanat.
PANGE, lingua, Nicolai Praesulis praeconium. Ut nos summus Adonai Rex et Pater omnium, Ad salutis portum trahi Faciat per Filium.
Dum penderet ad mamillam Matris, ab infantia, Quarta semel bibit illam, Atque sexta feria ; Ne per lactis puer stillam, Solveret jejunia.
Sublimatus ad honorem Nicolaus Praesulis, Pietatis ita rorem Cunctis pluit populis; Ut vix parem aut majorem Habeat in saeculis.
Auro dato, violari Virgines prohibuit ; Far in famé, vas in mari, Servat et distribuit ; Qui timebant naufragari, Nantis opem tribuit.
A defunctis suscitatur Furtum qui commiserat; Et Judaeus baptizatur, Furtumque récupérât. Illi vita restauratur, Hic ad fidem properat.
Nicolae, sacerdotum Decus, honor, gloria, Plebem omnem, clerum totum, Mentes, manus, labia, Ad reddendum Deo votum, Tua juvet gratia.
Sit laus summae Trinitati, Virtus et Victoria, Quae det nobis ut beati Nicolai gaudia Assequamur laureati, Post vitam in patria. Amen.
Cleri patrem et patronum Nicolaum praedicet, Laete promens vocis sonum Clerus, et magnificet:Se cor promptum, se cor pronum Sono vocis ampliet.
Graecus omnis et Latinus, Lingua, tribus, natio:Orbis terrae,maris sinus, Sexus et conditio ; Hospes, cives, peregrinus. Pari psallat studio.
Semper dédit, dat et dabit Cunctis bénéficia Praesul, cujus nomen abit Nunquam e memoria ; Quisque mœstus germinabit, Florens sicut lilia.
Hic in carne constitutus Carnis spernens opéra, Nihil agens aut locutus, Nisi salutifera ; Vinclis carnis absolutus, Tandem scandit aethera.
Quae sit virtus charitatis Hoc praesenti saeculo, Oleum déclarât satis, Quod manat de tumulo ; Et dat munus sanitatis Imploranti populo.
Sit laus summae Trinitati, Virtus et Victoria, Quae det nobis ut beati Nicolai gaudia Assequamur laureati, Post vitam in patria. Amen.
CONGAUDENTES exsultemus Vocali concordia, Ad beati Nicolai Festiva solemnia.
Félix Confessor, Cujus fuit dignitatis Vox de cœlo nuntia. Per quam provectus, Praesulatus sublimatur
Qui in cunis adhuc jacens Servando iejunia:A papillis cœpit summa Promereri gaudia.
Adolescens amplexatur Litterarum studia, Alienus et immunis Ab omni lascivia.
Ad summa fastigia. Erat in ejus animo Pietas eximia, Et oppressis impende bat Multa bénéficia.
Auro per eum virginum Tollitur infamia, Atque patris earumdem Levatur inopia.
O Nicolae, Nos ad maris portum trahe De mortis angustia. Trahe nos ad portum maris:Tu qui tôt auxiliaris Pietatis gratia.
Ad vestra praesidia. Statim aura datur grata:Et tempestas fit sedata,
QuiÈverunt maria. Ex ipsius tumba manat Unctionis copia:Quae infirmos omnes sanat Per ejus suffragia. Nos qui sumus in hoc mundo Vitiorum in profundo Jam passi naufragia,
Gloriose Nicolae, Ad salutis portum trahe, Ubi pax et gloria. Ipsam nobis unctionem
Impetres a Domino, Quae sanavit laesionem Multorum peccaminum In Maria. Prece pia :
Hujus festum célébrantes Gaudeant par saecula ; Et coronet eos Christus Post vitae curricula. Amen.
Sospitati dédit aegros Olei perfusio.
Nicolaus naufragantum Adfuit praesidio.
Baptizatur auri viso Judaeus indicio.
Vas in mari mersum, patri Redditur cum filio.
Ergo laudes Nicolao Concinat haec concio.
Nam qui corde poscit illum, Propulsato vitio, Sospes regreditur. Amen.
O quam probat Sanctum Dei Farris augmentatio !
Myrae quidem habitasti, et myrum seu unguentum vere demonstrasti , unguento unctus spirituali, sancte Nicolae, summe Christi Archierarcha, et ungis faciès illorum qui cum fide et amore tui celebrandam memoriam semper perficiunt; solvens eos ab omni necessitate, et periculo , et tribulatione, Pater, in tuis ad Dominum precibus.
Victoria populi vere nomine proprio demonstratus es, in tentationibus potens, sancte Nicolae , summe Christi Sacerdos ; nam passim invocatus, velociter praÈvenis eos qui cum amore ad tuum praesidium confugiunt ; tu enim die ac nocte cum fide visus, salvas eos a tentationibus et necessitatibus.
Constantino Imperatori et Ablavio in somnis apparuisti, illisque terrorem injiciens , ad illos ut liberarent festinanter:Quos in carcere, aiebas, habetis vinctos, innocentes sunt ab illegitima jugulatione: quod si me audire neglexeris, precem contra te, Princeps, ad Dominum obsecrans intentabo.
Defixis acriter oculis, inspexisti in Gnoseos altitudines, et caliginosam inspexisti Sapientiae abyssum; tu qui tuis documentis ditasti mundum, Pater, pro nobis Christum deprecare, summe sacerdos Nicolae.
Regulam fidei et dulcedinis imaginem monstravit te gregi tuo Christus Deus, summe Sacerdos, Hierarcha Nicolae :in Myra namque unguentum spargis, illucescunt tua praeclara facta, orphanorum ac viduarum protector:ideoque deprecari ne cesses salvari animas nostras.
Gaude, sacratissima mens, Trinitatis mansio purissima, Ecclesiae columna, fidelium stabilimentum, fatigatorum auxilium, stella quae bene acceptarum precum fulgoribus, tentationum tenebras undique depellis, sancte sacerdos Nicolae; portus placidissimus, in quo fugientes tempestatibus circumventi salvantur, Christum deprecare dari animabus nostris magnam misericordiam.
Gaude, o divino zelo accense, qui tua terribili animadversione et in somnis allocutione liberasti injuste caedendos. Fons fluens in Myra unguenta ditissima, animas irrigans, fœtida cupiditatum expurgans, gladio
Altissime Rex regum, magnipotens, precibus sancti Pastoris, vitam, o Verbum, pacifica, quaesumus, cunctorum Christianorum ; donans contra barbaros pio Régi victoriam et fortitudinem, ut omnes semper hymnificemus potentiam tuam, et extollamus usque ad omnia saecula.
Preces nostras ne despexeris, Domine:intende jam et exaudi clementer:ut qui voce inimici turbati dejicimur, Unigeniti tui Adventu sacratissimo consolemur:et fide pennigerati, velut columba, ad superna tendamus. Elonga nos, Domine, a saeculo maligno, et a laqueo inimici custodi. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Ambrosius Episcopus Mediolanensis, Ambrosii civis romani filius, pâtre Galliae Praefecto natus est. In hujus infantis ore examen apum consedisse dicitur:quae res divinam viri eloquentiam praemonstrabat. Romae liberalibus disciplinis eruditus est. Post a Probo praefecto Liguriae et Aemiliae praepositus:unde postea ejusdem Probi jussu cum potestate Mediolanum venit: ubi, mortuo Auxentio, ariano Episcopo, populus de successore deligendo dissidebat. Quare Ambrosius, pro officii sui munere Ecclesiam ingressus, ut commotam seditionem sedaret, cum multa de quiète et tranquillitate reipublicae praeclare dixisset, derepente puero Ambrosium Episcopum exclamante, universi populi vox erupit, Ambrosium Episcopum deposcentis.
Recusante illo et eorum precibus resistente, ardens populi studium ad Valentinianum Imperatorem delatum est, cui gratissimum fuit a se delectos Judices ad sacerdotium postulari. Fuit id etiam Probo Praefecto jucundum, qui Ambrosio proficiscenti quasi divinans dixerat: Vade, âge, non ut Judex, sed ut Episcopus. Itaque cum ad populi desiderium Imperatoris voluntas accederet, Ambrosius baptizatus (erat enim catechumenus) sacrisque initiatus, ac servatis omnibus ex instituto Ecclesiae Ordinum gradibus, octavo die, qui fuit septimo idus decembris, Episcopale onus suscepit. Factus Episcopus, catholicam fidem et disciplinam ecclesiasticam acerrime défendit:multosque Arianos et alios haereticos ad fidei veritatem convertit, in quibus clarissimum Ecclesiae lumen sanctum Augustinum Jesu Christo peperit.
Gratiano imperatore occiso, ad Maximum ejus interfectorem legatus iterum profectus est ; coque paenitentiam agere récusante, se ab ejus communione semovit. Theodosium Imperatorem propter caedem Thessalonicae factam ingressu ecclesiae prohibuit. Qui, cum ille David quoque regem adulterum et homicidam fuisse dixisset, respondit Ambrosius:Qui secutus es errantem, sequere pœnitentem. Quare Theodosius sibi ab eo impositam publicam paenitentiam humiliter egit. Ergo sanctus Episcopus pro Ecclesia Dei maximis laboribus curisque perfunctus, multis libris etiam egregie conscriptis, antequam in morum incideret, mortis suae diem praedixit. Ad quem aegrotum Honoratus Vercellensis Episcopus Dei voce ter admonitus accurrit, eique sanctum Dei Corpus praebuit:quo ille sumpto, conformatis in crucis similitudinem manibus orans, animam Deo reddidit, pridie nonas aprilis , anno post Christum natum trecentesimo nonagesimo septimo.
O Doctor optime, Ecclesiae sanctae lumen, béate Ambrosi, divinae legis amator, deprecare pro nobis Filium Dei.
R. Super quem requiescam, dicit Dominus, nisi super humilem et mansuetum, * Trementem verba mea ? V. Inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum. * Trementem verba mea.
R. Directus est vir inclytus, ut Arium destrueret:splendor Ecclesiae, claritas Vatum ; * Infulas dum gerit saeculi, acquisivit Paradisi. V. Dictum enim fuerat proficiscenti: Vade, âge non ut Judex, sed ut Episcopus. * Infulas dum gerit saeculi, acquisivit Paradisi.
Infans locutus, Insubrum Ambrosio fert infulam ; Hanc fugit:at semper fugam Honos fefellit obvius.
Non sceptra concussus timet, Non imperantem fœminam, Temploque, clausis postibus, Arcet cruentum Caesarem. Sordes fluentis abluit Aurelii cœlestibus:Fide coaequans Martyres, Invenit artus Martyrum.
Deo Patri sit gloria, Ejusque soli Filio, Cum Spiritu Paraclito, Nunc et per omne saeculum. Amen.
Aeterne omnipotens Deus, qui beatum Ambrosium,tui Nominis Confessorem, non solum huic Ecclesiae, sed omnibus per mundum diffusis Ecclesiis Doctorem dedisti ; praesta ut, quod ille divino afflatus Spiritu docuit, nostris jugiter stabiliatur in cordibus, et quem Patronum, te donante, amplectimur, eum apud tuam misericordiam defensorem habeamus. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Praefecture thronum exornans virtute duplici, divine inspiratione hierarchiae thronum utiliter implevisti:ideo fidelis œconomus principatus in utroque factus, duplicem coronam haereditasti.
In continentia, et laboribus, et vigiliis multis, et precibus intensis animam corpusque purificasti; Dei sapiens, vas electionis Dei nostri , Apostolis similis demonstratus , accepisti dona.
Pium regem post peccatum, ut olim David Nathan, audacter animadvertens , Ambrosi beatissime, sapienter excommunicationi subjecisti , et paenitentiam docens Deo digne , in gregem tuum revocasti.
Eliam prophetam imitatus, Baptistamque similiter, reges inique agentes animadvertisti Viriliter ; hierarchiae thronum divinitus ornasti , et miraculorum multitudine mundum ditasti, ideoque divinae Scripturae alimonia fidèles roborasti, et infidèles immutasti. Sacerdos Ambrosi, Christum Deum deprecare dare peccatorum remissionem recolentibus cum amore tuam sanctam memoriam.
Ab omni noxa adversariorum servasti gregem, Béate ; et Arii errorem omnem delevisti splendore verborum tuorum.
In divina tua memoria sacerdotum cœtus oblectatur, et Fidelium chori cum Angelis incorporati exsultant et delectantur ,nutriturque hodie spiritualiter Ecclesia in verbis tuis, Ambrosi pater.
Roma tua célébrât praeclara gesta; fulgidus enim ut sidus undique miraculorum magnas faces,sacerdos, cum fide immisisti, vere mirande.
Mane accedens ad Christum, splendoribus fulgebas ditanter:ideo divinum nactus lumen, illuminas honorantes te ubique cum fide.
Corpus tuum et animam Deo consecrasti:et capax donorum, Pater, cor tuum conglutinasti dulci amori enixe inhaerens.
Accepto, sapiens, Verbi talento, ut servus fidelis ad mensam illud dedisti et multiplicasti, atque adsportasti integrum cum fructu Domino tuo, Ambrosi.
Claram fecisti stolam sacram laboribus tuis, et visus es pastor rationabilium alumnorum sapiens, quos baculo tuo in doctrinae pascua antepellebas.
r. Adspiciebam in visu noctis, et ecce in nubibus cœli Filius hominis veniebat: et datum est ei regnum et honor, * Et omnis populus, tribus, et linguae servient ei. v. Potestas ejus potestas aeterna , quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrumpetur. * Et omnis populus, tribus et linguae servient ei.
EN SOUVENIR ÉTERNEL [D. O. M. supremo cœli terraeque imperatori, per quem reges regnant; Virgini Deiparae immaculatae conceptae, per quam principes imperant, in peculiarem Dominam, Austriae Patronam, singulari pietate susceptae, se, liberos, populos, exercitus, provincias, omnia denique confidit, donat, consecrat, et in perpetuam rei memoriam, statuam hanc ex voto ponit Ferdinandus III Augustus.].
Ant. Tota pulchra es, Maria, et macula originalis non est in te.
Dixit Dominus Domino meo: * Sede a dextris meis.
Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion: * dominare in medio inimicorum tuorum.
Tecum principium in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum: * ex utero ante luciferum genui te.
Juravit Dominus, et non poenitebit eum: * Tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.
Dominus a dextris tuis: * confregit in die irae suae reges.
Judicabit in nationibus, implebit ruinas: * conquassabit capita in terra multorum.
Antiphona. Tota pulchra es, Maria, et macula originalis non est in te.
Ant. Vestimentum tuum candidum quasi nix, et facies tua sicut sol.
Laudate, pueri, Dominum: * laudate nomen Domini.Sit nomen Domini benedictum: * ex hoc nunc et usque in saeculum.A solis ortu usque ad occasum: * laudabile nomen Domini.Excelsus super omnes gentes Dominus: * et super coelos gloria ejus.Quis sicut Dominus Deus noster qui in altis habitat:* et humilia respicit in coelo et in terra?Suscitans a terra inopem: * et de stercore erigens pauperem.Ut collocet eum cum principibus: * cum principibus populi sui.Qui habitare facit sterilem in domo: * matrem filiorum laetantem.
Ant. Vestimentum tuum candidum quasi nix, et facies tua sicut sol.
Ant. Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri
Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi: * In domum Domini ibimus.Stantes erant pedes nostri: * in atriis tuis Jerusalem.Jerusalem quae aedificatur ut civitas: * cujus participatio ejus in idipsum.Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini: * testimonium Israel ad confitendum Nomini Domini.Quia illic sederunt sedes in judicio: * sedes super domum David.Rogate quae ad pacem sunt Jerusalem: * et abundantia diligentibus te.Fiat pax in virtute tua: * et abundantia in turribus tuis.Propter fratres meos et proximos meos: * loquebar pacem de te.Propter domum Domini Dei nostri: * quaesivi bona tibi.
Nisi Dominus aedificaverit domum: * in vanum laboraverunt qui aedificant eam.Nisi Dominus custodierit civitatem: * frustra vigilat qui custodit eam.Vanum est vobis ante lucem surgere: * surgite post quam sederitis, qui manducatis panem doloris.Cum dederit dilectis suis somnum; * ecce haereditas Domini, filii: merces, fructus ventris.Sicut sagittae in manu potentis: * ita filii excussorum.Beatus vir, qui implevit desiderium suum ex ipsis: * non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta.
Ant. Trahe nos, Virgo immaculata: post te curremus in odorem unguentorum tuorum.
Lauda, Jerusalem, Dominum: * lauda Deum tuum, Sion.Quoniam confortavit seras portarum tuarum: * benedixit filiis tuis in te.Qui posuit fines tuos pacem, * et adipe frumenti satiat te.Qui emittit eloquium suum terrae: * velociter currit sermo ejus.Qui dat nivem sicut lanam: * nebulam sicut cinerem spargit.Mittit crystallum suam sicut buccellas: * ante faciem frigoris ejus quis sustinebit?Emittet verbum suum, et liquefaciet ea: * flabit spiritus ejus, et fluent aquae.Qui annuntiat verbum suum Jacob: * justitias, et judicia sua Israel.Non fecit taliter omni nationi: * et judicia sua non manifestavit eis.
Ant. Trahe nos, Virgo immaculata: post te curremus in odorem unguentorum tuorum.
Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio: ab aeterno ordinata sum, et ex antiquis antequam terra fieret: non dum erant abyssi, et ego jam concepta eram.
Ave, maris Stella,
Dei Mater alma,
Atque semper Virgo,
Felix coeli porta.
Sumens illud
Ave Gabrielis ore,
Funda nos in pace,
Mutans Eva; nomen.
Solve vincla reis,
Profer lumen caecis,
Mala nostra pelle,
Bona cuncta posce.
Monstra te esse Matrem,
Sumat per te preces,
Qui pro nobis natus,
Tulit esse tuus.
Virgo singularis,
Inter omnes mitis,
Nos culpis solutos
Mites fac et castos.
Vitam praesta puram,
Iter para tutum ;
Ut videntes Jesum,
Semper collaetemur.
Sit laus Deo Patri,
Summo Christo decus,
Spiritui Sancto,
Tribus honor unus. Amen.
v. Immaculata Conceptio est hodie sanctae Maria; Virginis,
r. Quae serpentis caput virgineo pede contrivit.
Beatam me dicent omnes generationes , quia fecit mihi magna qui potens est. Alleluia.
Deus, qui per immaculatam Virginis Conceptionem dignum Filio tuo habitaculum praeparasti:quaesumus, ut qui ex morte ejusdem Filii tui praevisa, eam ab omni labe praeservasti, nos quoque mundos ejus intercessione ad te pervenire concedas. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen.
INTROÏT.
Gaudens gaudebo in Domino, et exsultabit anima mea in Deo meo: quia induit me vestimentis salutis; et indumento justitiae circumdedit me, quasi sponsam ornatam monilibus suis.
Ps. Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nec delectasti inimicos meos super me. Gloria Patri. Gaudens gaudebo.
Deus,qui per immaculatam Virginis Conceptionem dignum Filio tuo habitaculum praeparasti; quaesumus, ut qui, ex morte ejusdem Filii tui praevisa, eam ab omni labe praeservasti, nos quoque mundos ejus intercessione ad te pervenire concedas. Per eumdem.
Lectio libri Sapientiae. Prov. Cap. VIII.
Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno ordinata sum, et ex antiquis, antequam terra fieret. Nondum erant abyssi et ego iam concepta eram: necdum fontes aquarum eruperant: necdum montes gravi mole constiterant: ante colles ego parturiebar: adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis terrae. Quando praeparabat caelos, aderam: quando certa lege et gyro vallabat abyssos: quando aethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum: quando circumdabat mari terminum suum, et legem ponebat aquis, ne transirent fines sus; quando appendebat fundamenta terrae. Cum eo eram cuncta componens: et delectabar per singulos dies, ludens coram eo omni tempore, ludens in orbe terrarum, et deliciae meae esse cum filiis hominum. Nunc ergo filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abiicere eam. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino.
Benedicta es tu, Virgo Maria, a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram.
V. Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri.
Alleluia, alleluia.
V. Tota pulchra es, Maria, et macula originalis non est in te. Alleluia.
Sequentia sancti Evangelii secundum Lucam. Cap, I.
In illo tempore: Missus est Angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Ioseph, de domo David, et nomen Virginis Maria. Et ingressus Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena: Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus.
Ave, Maria, gratia plena: Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Alleluia.
Salutarem hostiam, quam in solemnitate immaculatae Conceptionis beatae Virginis Mariae tibi, Domine, offerimus, suscipe et praesta: ut sicut illam, tua gratia praeveniente, ab omni labe immunem profitemur: ita ejus intercessione a culpis omnibus liberemur. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper, et ubique gratias agere: Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus. Et te in Conceptione Immaculata beatae Mariae semper Virginis collaudare, benedicere, et praedicare. Quae et Unigenitum tuum Sancti Spiritus obumbratione concepit: et virginitatis gloria permanente, lumen aeternum mundo effudit, Jesum Christum Dominum nostrum. Per quem majestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Potestates. Coeli, coelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces, ut admitti jubeas deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus! Sanctus! Sanctus!
Gloriosa dicta sunt de te, Maria, quia fecit tibi magna qui potens est.
Sacramenta quae sumpsimus, Domine Deus noster, illius in nobis culpae vulnera reparent; a qua immaculatam beatae Mariae Conceptionem singulariter praeservasti. Per Dominum, etc.
Hodie egressa est virga de radice Jesse: Hodie sine ulla peccati labe concepta est Maria: hodie contritum est ab ea caput serpentis antiqui. Alleluia.
Ecce venit nova progenies,Aethere proditus alter homo,Non luteus, velut ille prior,Sed Deus ipse gerens hominem,Corporeisque carens vitiis.
Fit caro vivida Sermo Patris,Numine quem rutilante gravisNon thalamo, neque jure tori,Nec genialibus illecebris,Intemerata puella parit.Hoc odium vetus illud erat,Hoc erat aspidis, atque hominisDigladiabile discidium,Quod modo cernua femineisVipera proteritur pedibus.
Edere namque Deum merita,Omnia Virgo venena domat.Tractibus anguis inexplicitis,Virus inerme piger revomit,Gramine concolor in viridi.Quae feritas mode non trepidat,Territa de grege candidulo?Impavidas lupus inter ovesTristis obambulat, et rabidumSanguinis immemor os cohibet.Agnus enim vice mirifica Ecce leonibus imperitat,Exagitansque truces aquilas Per vaga nubila, perque notos Sidere lapsa Columba fugat.
Quis possit amplo famine praepotensDigne fateri praemia Virginis,Per quam veternae sub laqueo necis Orbi retento reddita vita est?
Hausto maligni primus ut occiditVirus chelydri terrigenum parens;Hinc lapsa pestis per genus irrepensCunctum profundo vulnere perculit.
Rerum misertus sed sator, insciaCernens piaculi viscera Virginis,Hic ferre mortis crimine languidoMandat salutis gaudia saeculo.
Intacta mater, virgoque fit parens,Orbis Creator ortus in orbe est;Hostis pavendi sceptra remota sunt,Toto refulsit lux nova saeculo.
Sit Trinitati gloria unicae.Virtus, potestas, summa potentia,Regnum retentans, quae Deus unus est.Per cuncta semper saecula saeculi. Amen.
Dies iste celebretur, In quo pie recensetur Conceptio Mariae.
Virgo Mater generatur; Concipitur et creatur Dulcis vena veniae.
Adae vetus exsilium, Et Joachim opprobrium, Hinc habent remedium,
Hoc Prophetae praeviderunt, Patriarchae praesenserunt, Inspirante gratia.
Virga prolem conceptura, Stella solem paritura, Hodie concipitur. Flos de Virga processurus, Sol de Stella nasciturus, Christus intelligitur. O quam felix et praeclara, Nobis grata, Deo chara, Fuit haec Conceptio !
Terminatur miseria;Datur misericordia; Luctus cedit gaudio.
Nova mater novam prolem, Nova Stella novum solem, Nova profert gratia.Genitorem genitura, Creatorem creatura, Patrem parit filia.
O mirandam novitatem, Novam quoque dignitatem! Ditat matris castitatem Filii conceptio.
Gaude, Virgo gratiosa, Virga flore speciosa, Mater prole generosa, Vere plena gaudio. Quod praecessit in figura, Nube latens sub obscura, Hoc declarat genitura Piae matris: Virgo pura, Pariendi vertit jura, Fusa, mirante natura, Deitatis pluvia. Triste fuit in Eva væ! Sed ex Eva format ave, Versa vice, sed non prave; Intus ferens in conclave Verbum bonum et suave; Nobis, Mater Virgo, fave Tua frui gratia. Omnis homo, sine mora, Laude plena solvens oraIstam colas, ipsam ora: Omni die, omni hora,S it mens supplex, vox sonora; Sic supplica, sic implora Hujus patrocinia.T u spes certa miserorum, Vere mater orphanorum, Tu levamen oppressorum, Medicamen infirmorum, Omnibus es omnia.T e rogamus voto pari, Laude digna singulari, Ut errantes in hoc mari, Nos in portu salutari Tua sistat gratia. Amen.
Amen.
Virga Jesse, lux Sanctorum,Donatrix auxilii,Memor esto miserorum,In die Judicii.
Sit tibi, flos omnium,Virgo sine macula,Honor et imperium,Per aeterna saecula.Amen.
Amen.
Exsultemus, quaesumus, Domine Deus noster, omnes recti corde in unitate fidei congregati:ut veniente Salvatore nostro Filio tuo, immaculati occurramus ibi in ejus Sanctorum comitatu. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
In honorem Mariae Virginis, Quae nos lavit a labe criminis, Celebretur hodie ; Dies est laetitiae.
Stella nova noviter oritur, Cujus ortu mors nostra moritur:Evae lapsus jam restituitur In Maria.
Et aurora surgens progreditur Sicut luna pulchra describitur; Super cuncta ut sol erigitur Virgo pia.
Virgo Mater et Virgo unica Virga fumi Sol aromatica In te cœli, mundique fabrica Gloriatur.
Verbum Patris processu temporis Intra tui secretum corporis ; In te totum, et totum deforis In te fuit
Fructus virens arentis arboris Christus, gigas immensi roboris, Nos a nexu funesti pignoris Eripuit. Condoluit humano generi Virginalis filius uteri:Accingantur senes et pueri Ad laudem Virginis.
O Maria, dulce commercium Intrat tuum cœleste gremium, Quo salutis reis remedium Indulgetur.
O spes vera et verum gaudium, Fac post vitae praesentis stadium Ut optatum in cœlis bravium Nobis detur. Amen.
Infirmitatem nostram respice, omnipotens Deus, et quia pondus propriae actionis gravat, beati Melchiadis Martyris tui atque Pontificis intercessio gloriosa nos protegat. Per Christum Dominum nostrum .Amen.
Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitavit cum eis; et ipsi populus ejus erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus.
V/, Introibimus in tabernaculum ejus.
r. Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus.
DEUS, qui beatae Marias Virginis Domum per incarnati Verbi mysterium misericorditer consecrasti, eamque in sinu Ecclesiae tuae mirabiliter collocasti: concède, ut segregati a tabernaculis peccatorum, digni efficiamur habitatores domus sanctae tuae. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen.
Germine nobilis Eulaliamortis et indole nobiliorEmeritam sacra virgo suam,cuius ab ubere progenita est,ossibus ornat, amore colit.Proximus occiduo locus est,qui tulit hoc decus egregium,urbe potens, populis locuples,sed mage sanguine martyriiVirgineoque potens titulo.Curriculis tribus atque novemtris hiemes quater adtigerat,cum crepitante pyra trepidosterruit aspera carnificessupplicium sibi dulce rata.Jam dederat prius indicium,tendere se patris ad soliumnec sua membra dicata toro:ipsa crepundia reppuleratludere nescia pusiola;Spernere sucina, flere rosas,fulva monilia respuere,ore severa, modesta gradu,moribus et nimium teneriscanitiem meditata senum.Ast ubi se furiata luisexcitat in famulos dominiChristicolasque cruenta iubettura cremare, iecur pecudismortiferis adolere deis,infremuit sacer Eulaliaespiritus ingeniique feroxturbida frangere bella paratet rude pectus anhela deofemina provocat arma virum.Sed pia cura parentis agit,
Virgo animosa domi ut lateatabdita rure et ab urbe procul,ne fera sanguinis in pretiummortis amore puella ruat.Illa perosa quietis operadegeneri tolerare moranocte fores sine teste movetsaeptaque claustra fugax aperit,inde per invia carpit iter.Ingreditur pedibus lacerisper loca senta situ et vepribusangelico comitata choroet, licet horrida nox sileat,lucis habet tamen illa ducem.Sic habuit generosa patrumturba columniferum radium,scindere qui tenebrosa potensnocte viam face perspicuapraestitit intereunte chao.Non aliter pia virgo viamnocte secuta diem meruitnec tenebris adoperta fuit,regna Canopica cum fugeretet supra astra pararet iter.Illa gradu cita pervigilimilia multa prius peragit,quam plaga pandat Eoa polum;mane superba tribunal aditfascibus adstat et in mediisVociferans: 'Rogo, quis furor estperdere praecipites animaset male prodiga corda suisternere rasilibus scopulisomnipatremque negare deum?Quaeritis, o miseranda manus,Christicolum genus? en ego sumdaemonicis inimica sacris,idola protero sub pedibus,pectore et ore deum fateor.Isis, Apollo, Venus nihil est,Maximianus et ipse nihil,illa nihil, quia facta manu,hic, manuum quia facta colit,frivola utraque et utraque nihil.Maximianus, opum dominuset tamen ipse cliens lapidum,prostituat voveatque suisnuminibus caput ipse suum, pectora cur generosa quatit?Dux bonus, arbiter egregius,sanguine pascitur innocuocorporibusque piis inhiansviscera sobria dilaceratgaudet et excruciare fidem.Ergo age, tortor, adure, seca,divide membra coacta luto!solvere rem fragilem facile est,non penetrabitur interiorexagitante dolore animus'.Talibus excitus in furiaspraetor ait: 'rape praecipitem,lictor, et obrue suppliciis!sentiat esse deos patriosnec leve principis imperium.Quam cuperem tamen ante necem,si potis est, revocare tuam,torva puellula, nequitiam!respice, gaudia quanta metas,quae tibi fert genialis honor!Te lacrimis labefacta domusprosequitur generisque tuiingemit anxia nobilitas,sole quod occidis in teneroproxima dotibus et thalamis.Non movet aurea pompa tori,non pietas veneranda senum,quos temeraria debilitas?ecce parata ministeriaexcruciabilis exitii:aut gladio feriere caputaut laniabere membra ferisaut facibus data fumificisflebiliterque ululanda tuisin cineres resoluta flues.Haec, rogo, quis labor est fugere?si modicum salis eminulisturis et exiguum digitistangere, virgo, benigna velis,poena gravis procul afuerit'.Martyr ad ista nihil, sed eniminfremit inque tyranni oculossputa iacit, simulacra dehincdissipat inpositamque molamturibulis pede prosubigit.Nec mora, carnifices geminiiuncta pectora dilacerantet latus ungula virgineumpulsat utrimque et ad ossa secatEulalia numerante notas.'Scriberis ecce mihi, domine,quam iuvat hos apices legere,qui tua, Christe, trophea notant,nomen et ipsa sacrum loquiturpurpura sanguinis eliciti'.Haec sine fletibus et gemitulaeta canebat et intrepida,dirus abest dolor ex animomembraque picta cruore novofonte cutem recalente lavant.Vltima carnificina dehinc:non laceratio vulnificacrate tenus nec arata cutis,flamma sed undique lampadibusin latera stomachumque furit.Crinis odorus ut in iugulosfluxerat involitans umeris,quo pudibunda pudicitiavirgineusque lateret honostegmine verticis opposito,Flamma crepans volat in faciemperque comas vegetata caputoccupat exsuperatque apicem,virgo citum cupiens obitumadpetit et bibit ore rogum.Emicat inde columba repensmartyris os nive candidiorvisa relinquere et astra sequi;spiritus hic erat Eulaliaelacteolus, celer, innocuus.Colla fluunt abeunte animaet rogus igneus emoritur,pax datur artubus exanimis,flatus in aethere plaudit ovanstemplaque celsa petit volucer. Vidit et ipse satelles avemfeminae ab ore meare palam,obstupefactus et adtonitusprosilit et sua gesta fugit,lictor et ipse fugit pavidus.Ecce nivem glacialis hiemsingerit et tegit omne forum,membra tegit simul Eulaliaeaxe iacentia sub gelidopallioli vice linteoli.Cedar amor lacrymantum hominum,qui celebrare suprema solent,flebile cedat et officium:ipsa elementa iubente deoexequias tibi, virgo, ferunt.Nunc locus Emerita est tumulo,clara colonia Vettoniae,quam memorabilis amnis Anapraeterit et viridante rapax.gurgite moenia pulchra lavit.Hic, ubi marmore perspicuoatria luminat alma nitoret peregrinus et indigena,reliquias cineresque sacrosservat humus veneranda sinu.Tecta corusca super rutilantde laquearibus aureolissaxaque caesa solum variant,floribus ut rosulenta putesprata rubescere multimodis.Carpite purpureas violassanguineosque crocos metite!non caret his genialis hiems,laxat et arva tepens glacies,floribus ut cumulet calathos.Ista comantibus e foliismunera, virgo puerque, date!ast ego serta choro in mediotexta feram pede dactylico,vilia, marcida, festa tamen.Sic venerarier ossa libetossibus altar et inpositum,illa dei sita sub pedibusprospicit haec populosque suoscarmine propitiata fovet.
Laetetur in te, Domine, quaeso, virginitas:et huic proxima congaudeat continentia. Non sexum quaerunt hujus modi bella, sed animum. Non mucronis confidentiam, sed pudoris. Non etiam personas discussuras, sed causas. Impune inter armatas transit acies innocens conscientia ; quae superavit crimina, superat et metalla. Facile vincit alios quisquis se vicerit ; et cum laudabile sit viro fecisse virtutem, majoris tamen praeconii est fecisse virginem rem virilem. Prophanum sacra ingreditur puella concilium: et solum Deum in pectore gestans infert violentiam passioni. Nec deest lictor tam impudens quam crudelis: qui sponsam (secure dixerim) Christi: fornicantium verberibus oculorum: supplicio libidinante torqueret. Ut quae poenas in adulterio non luebat: saltem poenas adulteras sustineret. Dudum quod gravius carnifex putat expectantium oculis corpus exponit: et per divaricatas viscerum partes: ictuum sulcos cursus fusi sanguinis antecedit. Periit tunc tortoris iniqui commentum: sola patiuntur tormenta ludibrium. Habet quidem virginem nostram nuditas: sed pudicam. Discat ergo: discat uterque sexus ex virgine: non pulchritudinem colore: sed virtutem. Fidem amare: non formam. Placiturus Domino: non decoris expectare judicium: sed pudoris. Sed quia tuum est Christe totum quod haec virgo vicerit: tuum quod meruit: tuum etiam quod peregit. Nec enim tela repellimus adversantium: nisi tuae divinitatis beneficio sublevemur. Nunc praesta nobis ut sicut haec beatissima martyr tua pugnando praemium adepta est castitatis: ita nos commissorum nostrorum ad te dimissis contagiis: adipiscamur praemia tuae promissionis.
Dignum et justum est, Domine Deus: qui tam prudentem virginem fidei sociata apice gloriae consecrati: tibi gratias agere: Ut per quem facta est mater Maria: fieret martyr Eulalia: illa pariendi affectu felix: ista moriendi. Illa implens incarnationis officium: ista rapiens passionis exemplum: Illa credidit angelo: ista resistit inimico. Illa electa per quam Christus nasceretur: ista assumpta per quam diabolus vinceretur. Dignare Eulalia martyr et virgo placitura Domino suo: quae Spiritu Sancto protegente tenero sexu bellum fonte sudaverit: et ultra opinionem humanae virtutis ad tolerantiam poenarum zelo tui amoris se obtulerit: cum in specie pretiosi Unigeniti sanguinem suum sub testimonio bonae confessionis effuderit: et incorrupta flammis viscera in odorem suavissimi thimiamatis adolÈverit. Vadit ad tribunal cruenti praesidis: non quaesita. In qua tam solum fuit animus incontinens ad secretum: quam locus conpetens ad triumphum. Lucratura regnum: contemptura supplicium: inventura quaesitum: visura confessum. Non trepida de poena: non ambigua de corona: non defessa de eculeo: non diffisa de praemio. Interrogatur, confitetur: occiditur: coronatur. Ingentique miraculo majestas tua exalatum virginis spiritum: quem assumpsit per flammam, suscepit per columbam. Ut hoc prodigio in coelis martyr ascenderet: quo in terris filium pater ostenderat. Siquidem nec in honorum patiantur elementa corpusculum: quod deciduis nix aspersa velleribus: et virtutis rigorem et virginitatis tecta candorem eluceret, vestiret, absconderet: superni velaminis operimento, coelum funeri praestat exequias, et per misericordiam Redemptoris daret animae sedem, pro sepultura redderet dignitatem.
R. Per Gabrielis Angeli os, nuntiatum est Virgini Mariae, et Verbum concepit e coelo : * Et illum suscepit modicus uterus, cui parvus fuerat mundus. V. Spiritus Sanctus in te ingredietur, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. * Et illum suscepit modicus uterus, cui parvus fuerat mundus.
Damasus Hispanus, vir egregius et eruditus in Scripturis, indicto primo Constantinopolitano Concilio, nefariam Eunomii et Macedonii haeresim exstinxit. Idem Ariminensem conventum a Liberio jam ante rejectum, iterum condemnavit:in quo, ut scribit sanctus Hieronymus, Valentis potissimum et Ursacii fraudibus damnatio Nicenœ fidei conclamata fuit, et ingemiscens orbis terrarum se Arianum esse miratus est.
Basilicas duas aedificavit; alteram sancti Laurentii nomine ad theatrum Pompeii, quam maximis muneribus auxit, eique domos, et praedia attribuit:alteram via Ardeatina ad Catacumbas. Platoniam etiam, ubi corpora sanctorum Pétri et Pauli aliquamdiu jacuerunt, dedicavit, et exornavit elegantibus versibus. Idemque prosa et versu scripsit de Virginitate, multaque alia métro edidit.
Poenam talionis constituit iis, qui alterum falsi criminis accusassent. Statuit, ut quod pluribus jam locis erat in usu, Psalmi per omnes Ecclesias die noctuque ab alternis canerentur; et in fine cujusque Psalmi diceretur:Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Ejus jussu sanctus Hieronymus novum Testamentum Graecae fidei reddidit. Cum Ecclesiam rexisset annos decem et septem, menses duos, dies viginti sex, et habuisset Ordinationes quinque mense decembri, quibus creavit Presbyteros triginta unum, Diaconos undecim, Episcopos per diversa loca sexaginta duos; virtute, doctrina, ac prudentia clarus, prope octogenarius, Theodosio seniore imperante, obdormivit in Domino, et via Ardeatina una cum matre et sorore sepultus est in Basilica quam ipse aedificaverat. Illius reliquiae postea translatas sunt in ecclesiam sancti Laurentii, ab ejus nomine in Damaso vocatam.
AVE, mundi gloria, Virgo mater Maria, Ave, benignissima.
Ave, plena gratia, Angelorum domina, Ave, praeclarissima.
Ave, decus Virginum, Ave, salus hominum, Ave, potentissima.
Ave, Mater Domini, Genitrix Altissimi, Ave, prudentissima.
Ave, mater gloriae. Mater indulgentiae, Ave, beatissima.
Ave, vena veniae, Fons misericordiae, Ave, clementissima.
Ave, mater luminis, Ave, honor aetheris, Ave, porta cœlica, Ave, serenissima.
Ave, candens lilium, Ave, opobalsamum, Ave, fumi virgula, Ave, splendidissima.
Ave, mitis, Ave, dulcis, Ave, pia, Ave, laeta, Ave, lucidissima.
Ave, porta, Ave, virga, Ave, rubus, Ave, vellus, Ave, felicissima.
Ave, clara cœli gemma, Ave, alma Christi cella, Ave, venustissima.
Ave, virga Jesse data, Ave, scala cœli facta, Ave, nobilissima.
Ave, stirpe generosa, Ave, prole gloriosa, Ave, fœtu gaudiosa, Ave, excellentissima.
Ave, Virgo singularis, Ave, dulce salutaris, Ave, digna admirari, Ave, admirandissima.
Ave, turtur, tu quae munda Castitate, sed fœcunda Charitate, tu columba, Ave, pudicissima.
Ave, mundi imperatrix, Ave, nostra mediatrix, Ave, mundi sublevatrix, Ave, nostrum gaudium. Amen.
ORATIO.
Nuntiatam ecce vocem jucunditatis et laetitiae, quam de tua, Christe, Incarnatione audivimus: ut in nobis dulciori efficiamur charitate fruentiores, imploramus tuae magnitudinis exspectantes potentiam ; ut ita in nobis vocis hujus effectus usquequaque praepolleat, ut non confundamur in ea , cum manifestata nobis fuerit gloria tua. Amen.
Ave, fulgens margarita Fer quam venit mundi vita, Christus sol justitiae.
Nos exsules laetificas, Ut vitis, dum fructificas Salvatorem Dominum.
Clementior prae caeteris, Succurre nobis miseris, Mortalium spes unica.
Ave, decus virginale, Templum Dei spéciale ! Par te fiât veniale Omne quod committimus.
Tu nobis es singularis ; Tu nos ducas, Stella maris; Tu nos semper tuearis:En ad te confugimus.
Ad te, pia, suspiramus, Si non ducis, deviamus:Ergo doce quid agamus ; Post hunc finem ut vivamus Cum Sanctis perenniter.
Jesu Christe, Fili Dei, Tota salus nostras spei ; Tuae Matris interventu, Angelorum nos conventu Fac gaudere jugiter. Amen.
Audivimus , Christe ; confitemur, et credimus, quod de sinu Patris egrediens veneris, ut carnis nostrae vestibulo cingereris, liberaturus , scilicet susceptae Incarnationis mysterio, quod perierat naturae vitiatae contagio. Fac nos, praenuntiata Adventus tui gaudia , promptissima surrectionis devotione excipere:ut, quia tu e loco patrio secretoque progrediens, salvaturus nomines, humanitus properasti ad publicum ; nos e loco criminis exeuntes, munditiores concitum Divinitatis tuae prospectemus excursum:ut extrema vitae nostrae, nullius discriminis conculcatione involvens ; sic provoces terrore justitiae, ut solita iustifices pietate. Amen.
Lucia, virgo Syracusana, genere et christiana fide ab infantia nobilis, una cum matre Eutychia, quae sanguinis fluxu laborabat, Catanam ad venerandum corpus beatae Agathae venit. Quae ad ejus sepulcrum cum suppliciter orasset, Agathae intercessione, matris sanitatem impetravit. Statim vero matrem exoravit , ut quam dotem sibi datura esset, Christi pauperibus tribui pateretur. Ut igitur Syracusas rediit, omnem pecuniam, quam ex facultatibus venditis redegerat, pauperibus distribuit.
Quod ubi rescivisset is cui eam parentes contra virginis voluntatem desponderant, apud Paschasium Praefectum, Luciam, quod christiana esset accusavit. Quam ille cum nec precibus, nec minis ad cultum idolorum posset perducere; immo tanto magis incensam videret ad celebrandas christianae fidei laudes, quanto magis ipse eam a sententia avertere conabatur:Cessabunt, inquit, verba, cum ventum erit ad verbera. Cui virgo:Dei servis verba déesse non possunt, quibus a Christo Domino dictum est:Cum steteritis ante reges et praesides, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini ; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini; non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Sanctus qui loquitur in vobis.
Quam cum Paschasius interrogasset:Estne in te Spiritus Sanctus ? Respondit:Caste et pie viventes templum sunt Spiritus Sancti. At ille:Jubebo te ad lupanar duci, ut te Spiritus Sanctus deserat. Qui virgo:Si invitam jussens violari, castitas mihi duplicabitur ad coronam. Quare Paschasius ira inflammatus Luciam eo trahi jussit, ubi ejus virginitas violaretur:sed divinitus factura est, ut firma virgo ita consisteret, ut nulla vi de loco dimoveri posset. Quamobrem Praefectus circum ipsam pice, résina, ac ferventi oleo perfusam, ignem accendi imperavit ; sed cum ne flamma quidem eam laederet, multis tormentis excruciatae guttur gladio transfigitur. Quo vulnere accepto, Lucia praedicens Ecclesiae tranquillitatem, quae futura erat Diocletiano et Maximiano mortuis, idibus decembris, spiritum Deo reddidit. Cujus corpus Syracusis sepultum, deinde Constantinopolim, postremo Venetias translatum est.
ORANTE sancta Lucia, apparuit ei beata Agatha, et consolabatur ancillam Christi.
Lucia Virgo, quid a me petis, quod ipsa poteris praestare continuo matri tuae ?
Per te, Lucia Virgo, civitas Syracusana decorabitur a Domino Jesu Christo.
Benedico te, Pater Domini mei Jesu Christi, quia per Filium tuum ignis exstinctus est a latere meo.
In tua patientia possedisti animam tuam, Lucia sponsa Christi:odisti quae in mundo sunt, et coruscas cum Angelis:sanguine proprio mimicum vicisti.
Odilia, suae decus et praesidium patriae, Attici Alsatiae ducis et Beresindae primogenita soboles fuit; sed quod caecis oculis nata esset, a pâtre repudiatam, mater humanior clam nutrici alendam tradidit. Post in Balmensi parthenio haud procul Vesontione educata, divinisque erudita litteris, crevit aetate et sapientia. Jam adulta, dum a Beato Erhardo Praesule baptizatur, visum miraculo accepit. Interjectis aliquot annis, paternam in domum et gratiam reducitur. Ibi quidquid mundus amat despiciens, inter amplissimas opes paupertatis amorem, in medio aulae tumultu solitudinem anachoretarum retinebat ; nuptiasque constanter aversata, post longum et acre certamen a patre obtinuit, ut sibi liceret cum aliis virginibus Deo se in perpetuum consecrare. Quare Atticus in vertice excelsi montis sacram sedem et monasterium aère suo excitavit, latos eidem fundos et praedia concessit , Odiliamque ei regendo praeposuit.
Vixdum patuerat hoc sanctitatis asylum, cum ingens eo affluxit virginum multitudo; centum triginta fuisse traditum est. Hae primum nullis religiosae vitae legibus adscriptae erant ; Odiliam imitari pro legibus habebatur. Deliberantibus postmodo cuinam se regulae addicerent, monasticae an canonicae ; sapientissima praeses, suadente loci natura, hanc alteri praetulit.
CUM vero esset in omnes lenis, se solam durius arctabat:pane hordeaceo et aqua, subinde modico legumine, tolerabat vitam. In rerum divinarum contemplatione defixa, vigilabat majorem noctis partem ; quod supererat, quieti datum:pellis hirsuta pro lecto, saxum pro pulvinari erat.
Inter haec, materno erga pauperes et infirmos amore, aliud monasterium amplumque xenodochium in infimo clivo exstruxit, quo facilius afflictae suae fortunae perfugium invenirent. Illic non solum sacras virgines collocavit, quae operam suam navarent miseris ; sed etiam ipsa quotidie eos invisebat, cibis, solatiis refocillabat, neque pavebat leprosorum ulcéra suis manibus fovere. Tandem meritis annisque gravis, cum se morti vicinam intelligeret, suas sodales in sacellum sancti Johannis Baptistae convocat:hortatur, ut pii propositi tenaces arctiorem cœli viam nunquam deserant. Accepto deinde ibidem corporis et sanguinis Christi Viatico, vita cessit idibus decembris, anno, ut probabilius traditur, septingentesimo vigesimo. Corpus virginis in eodem Sacello conditum est, statimque sepulcrum ejus maxima veneratione coli ac miraculis clarere cœpit.
Hodiernæ lux diei Celebris in matris Dei Agitur memoria; Decantemus in hac die Semper virginis Mariæ Laudes et præconia.
Omnis homo, omni horaIpsam ora et implora Eius patrocinia; Psalle, psalle nisu toto Cordis, oris, voce, voto: Ave, plena gratia.
Ave, domina cælorum, Inexperta viri thorum, Parens maris nescia; Fecundata sine viro Genuisti modo miro Genitorem filia.
Florens hortus austro flante, Porta clausa post et ante, Via viris invia, Fusa cæli rore tellus, Fusum Gedeonis vellus Deitatis pluvia.
Salve, splendor firmamenti, Tu caliginosæ mentiDesuper irradia, Placa mare, maris stella, Ne involvat nos procella Et tempestas obvia.
Videsne Elisabeth cum Dei Génitrice Maria disputantem:Quid ad me venisti, Mater Domini mei ? Si enim scirem, in tuum venirem occursum. Tu enim Regnatorem portas, et ego Prophetam:tu legem dantem, et ego legem accipientem:tu Verbum, et ego Vocem proclamantis Adventum Salvatoris.
Finis lethi, vit» via ; Tibi triplex Hierarchia Digna dat praeconio.
Fructum vitae proferens, Et ad portum transferens Salutis, quod ducis.
In te salva confidentes Salutari sitientes Potu nos reficiens.
Ad te flentes suspiramus, Rege mentes, invocamus, Evae proles misera.
Tuam nobis fragrantiam Spirans, infunde gratiam Qua ditaris.
Pacem confer sempiternam, Et ad lucem nos supernam, Transfer post exsilium. Amen.
Dominator desiderabilis, Domine Jesu Christe, quasi ignis conflans ab scoriis peccaminum nos absterge: et quasi aurum purum argentumque purgatum, nos effice ; tuoque inspiramine, ad quaerendum te jugiter, corda nostra succende:ut ad te ardenter nostra desideria anhelent, tibique conjungi tota aviditate festinent. Amen.
COR devotum elevetur, Ut dévote celebretur Virginis Conceptio.
Haec concepta miro more Est ut rosa cum nitore, Est ut candens lilium.
Ut fructus exit a flore, Est producta cum pudore, Praeventa per Filium.
Sicut ros non corrumpitur, Quando in terra gignitur, Elementi rubigine;
Sic Virgo non inficitur, Cum in matre concipitur, Originali crimine.
Nos ergo dulci carmine, Laudemus in hac Virgine Conceptum sine nubilo.
Hanc conceptam ex semine. Et mundam ab origine, Laudet chorus cum jubilo.
Ut mota dulci modulo, Nos servet in hoc saeculo, Mundos ab omni crimine.
Et in mortis articulo, Liberet a periculo Et inferni voragine. Amen.
Nova et inaudita sunt, Domine, quae propheticus sermo intonuit mundo:quod novo Virginis partu salvatio exorietur creaturarum ; cujus admirabile incarnationis mysterium quia devota cordium susceptione Ecclesia suscipit laetabunda:quaesumus, ut in laudem ejus et nova illi cantica déférât et accepta:ut cujus laus ab extremis terrae concinitur, ejus voluntas in toto mundo a fidelibus impleatur. Amen.
Eusebius, natione Sardus, Romanae urbis Lector, post Vercellensis Episcopus, ad hanc regendam Ecclesiam merito est créditas divino electus judicio:nam quem nunquam ante constituti electores cognoverant, posthabitis civibus, simul ut viderunt, et probaverunt, tantumque interfuit ut probaretur, quantum ut videretur. Primus in Occidentis partibus in eadem Ecclesia eosdem Monachos instituit esse quos Clericos, ut esset in ipsis viris et contemptis rerum, et accuratio Levitarum. Arianis impietatibus ea tempestate per Occidentem longe lateque traductis, adversus eas viriliter sic dimicavit, ut ejus invicta fides Liberium, summum Pontificem, ad vitae solatium erigeret. Quare hic sciens in ipso fervere Spiritum Dei, cum ei significasset ut penes Imperatorem, una cum suis legatis patrocinium Fidei susciperet, mox cum illis profectus est ad Constantium, apud quem enixius agens, quidquid legatione petebatur obtinuit, ut Épiscoporum nempe cœtus celebraretur.
Collectum est Mediolani anno sequenti concilium , ad quod a Constantio invitatum Eusebium, concupitumque ac vocatum a Liberii legatis, tantum abest ut malignantium synagoga Arianorum contra sanctum Athanasium furentium in suas partes adduceret, ut potius diserte statim ipse declarans, e praesentibus quosdam sibi compertos haeretica labe pollutos, Nicaenam imo Fidem proposuerit iis subscribendam, antequam caetera tractarentur. Quod Arianis acerbe iratis negantibus, nedum in Athanasium recusavit ipse subscribere:quin sancti Dionysii Martyris, qui deceptus ab ipsis subscripserat, captivatam simplicitatem ingeniosissime liberavit. Quamobrem illi graviter indignantes, post multas illatas injurias,exsilio illum multarunt ; sed sanctus vir excusso pulvere, nec Caesaris minas veritus, nec enses obstrictos , exsilium veluti sui ministerii officium accepit, missusque Scythopolim, famem, sitim, verbera, diversaque supplicia perpessus, pro fide strenue vitam contempsit, mortem non metuit, corpus carnificibus tradidit.
Quanta in eum tunc Arianorum crudelitas fuerit ac effrons inverecundia, ostendunt graves litterae plenae roboris, pietatis ac religionis, quas e Scythopoli scripsit ad Vercellensem clerum et populum,aliosque finitimos ; e quibus etiam est exploratum , ipsorum nec minis inhumanaque saevitia potuisse unquam eum deterreri, nec serpentina blanda subtilitate ad eorum societatem perduci. Hinc in Cappadociam , postremoque ad superiores Aegypti Thebaidas prae constantia sua deportatus, exsilii rigores tulit ad mortem usque Constantii ; post quam ad gregem suum reverti permissus, non prius redire voluit, quam reparandis fidei jacturis ad Alexandrinam Synodum sese conferret; postque medici praestantis instar peragrans Orientis provincias, in fide infirmos ad integram valetudinem restitueret,eos instituens in Ecclesiae doctrina. Inde salubritate pari digresso in Illyricum, tandemque in Italiam delato, ad ejus reditum, lugubres vestes Italia mutavit; ubi postquam Psalmorum omnium expurgatos a se commentarios Origenis edidit , Eusebiique Caesareensis, quos verterat de Graeco in Latinum:demum tôt egregie factis illustris ad immarcescibilem gloriae coronam tantis aerumnis promeritam, sub Valentiniano et Valente, Vercellis migravit.
Deus, cui omnis terra praeconans jubilat laudem; cujus gloriam canora Psalmi conclamant voce ; cujusque terribilium in tuis operibus fatentur virtutem: notum facito Salutare tuum in conspectu omnium nostrum. Revela justitiam tuam, qua possimus te nostrum agnoscere creatorem:et esto memor misericordiae tuse, qua nostrorum criminum mereamur invenire remissionem:ut videntes Salutare tuum, jubilemus tibi hymnum, cantemus in exsultatione Psalmum, et perfrui mereamur tuae beatitudinis praemio. Amen
O Sapientia, quae ex ore Altissimi prodiisti, attingens a fine usque ad finem fortiter, suaviterque disponens omnia : veni ad docendum nos viam prudentiae.
Christe, Dei Filius, qui in mundo per Virginem natus, Nativitatis tuae terrore et regna concutis, et reges admirari compellis, praebe nobis initium Sapientiae, quod est timor tuus; ut in eo fructificemur, in eo etiam proficientes, fructum tibi pacatissimum offeramus: ut, qui ad gentium vocationem, quasi fluvius violentus, accessisti; nasciturus in terris ad conversionem peccantium, manifesta tuae gratiae donum: quo, repulso terrore formidinis, casto te semper sequamur amore intimae charitatis. Amen.
O Adonai, et dux domus Israël , qui Moysi in igne flammae rubi apparuisti, et ei in Sina legem dedisti : veni ad redimendum nos in brachio extento.
O Virgo virginum! quomodo fiet istud! quia nec primam similem visa es, nec habere sequentem. Filiae Jerusalem, quid me admiramini? Divinum est mysterium hoc quod cernitis.
O radix Jesse, qui stas in signum populorum, super quem continebunt reges os suum, quem gentes deprecabuntur : veni ad liberandum nos, jam noli tardare.
r. Beatus uterus Mariae Virginis qui portavit invisibilem: quem septem throni capere non possunt in eo habitare dignatus est: * Et portabat levem in sinu suo. v. Dedit illi Dominus sedem patris sui et regnabit in domo Jacob in aeternum, cujus regni non erit finis: * Et portabat levem in sinu suo.
O Clavis David et sceptrum domus Israël, qui aperis, et nemo claudit ; claudis, et nemo aperit:veni, et educ vinctum de domo carceris, sedentem in tenebris, et umbra mortis.
O Gabriel! nuntius coelorum, qui januis clausis ad me intrasti, et Verbum nunciasti: Concipies et paries; Emmanuel vocabitur.
Nolite timere: quinta enim die veniet ad vos Dominus noster.
Thomas Apostolus, qui et Didymus, Galilaeus, post acceptum Spiritum Sanctum, multas provincias profectus est ad praedicandum Christi Evangelium. Par this, Medis, Persis, Hircanis, et Bactris christianae fidei et vitae praecepta tradidit. Postremo ad Indos se conferens, eos in Christiana religione erudivit. Qui ad extremum, vitae doctrinaeque sanctitate, et miraculorum magnitudine, quum caeteris omnibus sui admirationem, et Jesu Christi amorem commovisset, cuius gentis regem, idolorum cultorem, magis ad iram accendit: cujus sententia condemnatus, telisque confossus, Calaminae Apostolatus honorem martyrii corona decoravit.
O Thoma Didyme! qui Christum meruisti cernere; te precibus rogamus altisonis, succurre nobis miseris; ne damnemur cum impiis, in Adventu Judicis.
OREMUS.Da nobis, quaesumus, Domine, beati Apostoli tui Thomae solemnitatibus gloriari: ut ejus semper et patrociniis sublevemur, et fidem congrua devotione sectemur. Per Dominum, &c. Amen.
Domine Jesu Christe, qui posuisti in capite Martyris tui Thomae Apostoli coronam de lapide pretioso, fundamento fundatam; ut non confundatur, quia te credidit; coronetur, quia pro te animam posuit: sit ergo intercessionibus ejus in nobis famulis tuis fides vera, qua te etiam coram persecutoribus promptissima devotione confiteamur: quatenus interveniente tanto martyre, coram te et Angelis tuis minime confundamur. Amen.
Domini palpato latere, bonorum assecutus es summitatem; nam velut spongia hinc hausisti latices, fontem bonorum, aeternamque potasti vitam, mentibus expellens ignorantiam, divinaque Dei cognitionis dogmata scaturire faciens.
Tua incredulitate et tua fide stabilisti tentatos, nunciare incipiens omni creaturae Deum ac Dominum, carne pro nobis in terris indutum, crucem mortemque subeuntem, clavis perforatum, cujus lancea latus apertum, ex quo vitam haurimus.
Indorum omnem terram fulgere fecisti, sacratissime, ac Deum videns Apostole! Quum enim illuminasses filios luminis et diei, horum, in Spiritu, sapiens, idolica Èvertisti templa, et sublimasti os in charitate Dei, ad laudem et gloriam Ecclesiae, beate intercessor pro animabus nostris.
Divina videns, Christi Sapientiae spiritualis demonstratus es crater mysticus, O Thoma Apostole, in quem fidelium animae laetantur, et Spiritus sagena populos eruisti ex abysso ignorantiae: unde ex Sion sicut fluvius devenisti charitatis, tua divina scaturire faciens dogmata in omnem creaturam. Christi passionis imitatus, latere pro ipso perforatus, induisti immortalitatem: illum deprecare misereri animabus nostris.
O Oriens , splendor lucis aeternae, et Sol justitiae : veni, et illumina sedentes in tenebris et umbra mortis.
Immane satis facinus video coram tuis, Deus Pater, oculis a reprobis perpetratum: qui, dum Filium tuum, praedicatum in lege, contemnunt, in incredulitatis suae voragine remanserunt; dum hi quibus non erat de eo nuntiatum, viderunt eum, et qui non audierunt, intelligentia contemplati sunt. Amove ergo, quaesumus, quidquid resistit tibi in opere, ut credulo pectore sic in nobis virgulta donorum praepolleant, ut radix humilitatis nunquam arescat. Amen.
O Rex gentium, et desideratus earum , Lapisque angularis, qui facis utraque unum:veni, et salva hominem quem de limo formasti.
O Rex Pacifice, tu ante saecula nate, per auream egredere portam, redemptos tuos visita, et eos illuc revoca, unde ruerunt per culpam.
Ant. Ecce completa sunt omnia quae dicta sunt per Angelum, de Virgine Maria.
O Emmanuel, Rex et Legifer noster, exspectatio gentium, et salvator earum : veni ad salvandum nos, Domine Deus noster.
O Hierusalem! civitas Dei summi, leva in circuitu oculos tuos; et vide Dominum tuum, quia jam veniet solvere te a vinculis.
Hodie scietis quia veniet Dominus : et mane videbitis gloriam ejus.
r. Sanctificamini hodie et estote parati: quia die crastina videbitis * Majestatem Dei in vobis. v. Hodie scietis quia veniet Dominus, et mane videbitis * Majestatem Dei in vobis.
r. Constantes estote; videbitis auxilium Domini super vos: Judaea et Jerusalem nolite timere: * Cras egrediemini, et Dominus erit vobiscum: v. Sanctificamini, filii Israel, et estote parati. * Cras egrediemini, et Dominus erit vobiscum.
R. Sanctificamini, filii Israel, dicit Dominus: die enim crastina descendet Dominus: * Et auferet a vobis omnem languorem.V. Crastina die delebitur iniquitas terras, et regnabit super nos Salvator mundi. * Et auferet a robia omnem languorem.
OCTAVO KALENDAS JANUARII
Anno a creatione mundi, quando in principio Deus creavit caelum et terram, quinquies millesimo centesimo nonagesimo nono; a diluvio vero, anno bis millesimo nongentesimo quinquagesimo septimo; a nativitate Abrahae, anno bis millesimo quintodecimo; a Moyse et egressu populi Israel de Aegypto, anno millesimo quingentesimo decimo; ab unctione David in regem, anno millesimo trigesimo secundo; Hebdomada sexagesima quinta, juxta Danielis prophetiam; Olympiade centesima nonagesima quarta; ab urbe Roma condita, anno septingentesimo quinquagesimo secundo; anno Imperii Octaviani Augusti quadragesimo secundo; toto Orbe in pace composito, sexta mundi aetate, Jesus Christus, aeternus Deus aeternique Patris Filius, mundum volens adventu suo piissimo consecrare, de Spiritu Sancto conceptus, novemque post conceptionem decursis mensibus, in Bethlehem Judae nascitur ex Maria Virgine factus homo: NATIVITAS DOMINI NOSTRI JESU CHRISTI SECUNDUM CARNEM!
Hodie scietis, quia veniet Dominus, et salvabit nos: et mane videbitis gloriam ejus. Ps. Domini est terra et plenitudo ejus; orbis terrarum, et nniversi qui habitant in eo. V. Gloria Patri.
Deus, qui nos redemptionis nostrae annua exspectatione laetificas: praesta, ut Unigenitum tuum, quem redemptorem laeti suscipimus, venientem quoque Judicem securi videamus, Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum. Qui tecum vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Romanos. Cap. I.
Paulus, servus Jesu Christi, vocatus Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas quod in scripturis Sanctis, de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute, secundum Spiritum sanctificationis, ex resurrectione mortuorum, Jesu Christi Domini nostri: per quem accepimus Gratiam, et Apostolatum, ad obediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine ejus, in quibus estis et vos vocati Jesu Christi Domini nostri.
Hodie scietis quia veniet Dominus, et salvabit nos: et mane videbitis gloriam ejus.V. Qui regis Israel intende: qui deducis velut ovem Joseph: qui sedes super Cherubim, appare coram Ephraim, Benjamin et Manasse.
Alleluia, alleluia.
V. Crastina die delebitur iniquitas terrae, et regnabit super nos Salvator mundi.Alleluia.
Sequentia sancti Evangelii secundum Matthaeum. Cap. I.
Cum esset desponsata mater Jesu Maria Joseph, antequam convenirent, inventa est in utero habens de Spiritu Sancto. Joseph autem vir ejus, quum esset Justus, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Haec autem eo cogitante, ecce Angelus Domini apparuit in somnis ei, dicens: Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim in ea natum est, de Spiritu Sancto est. Pariet autem filium: et vocabis nomen ejus Jesum: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum.
Da nobis, quaesumus, omnipotens Deus: ut sicut adoranda Filii tui natalitia praevenimus; sic ejus munera capiamus sempiterna gaudentes. Qui tecum vivit et regnat is saecula saeculorum. Amen.
RÈvelabitur gloria Domini: et videbit omnis caro Salutare Dei nostri.
Da nobis, quaesumus, Domine, unigeniti Filii tui recensita Nativitate respirare: cujus coelesti Mysterio pascimur, et potamur. Per eumdem.
Inscribebatur die quadam cum sene Joseph, tanquam ex semine David, in Bethlehem, Maria, sine semine foetum utero gestans; advenerat pariendi tempus, et nullus erat in diversorio locus, sed pro splendido palatio spelunca Reginae aderat.
Adimpleri nunc urget propheticum praeconium mystice nuncians: Et tu, Bethlehem, terra Juda, nequaquam minima es in principibus, prima adorans speluncam. Ex te enim mihi veniet dux gentium, per carnem ex puella Virgine, Christus Deus qui reget populum suum novum Israel. Demus ei omnes magnificentiam.
Iste Deus noster, praeter eum non numerabitur alius, natus ex Virgine, et cum hominibus conversatus: in pauperculo jacens praesepio Filius Unigenitus mortalis apparet, et fasciis implicatur gloriae Dominus: Stella Magis indicat ut illum adorent, nosque canamus: Trinitas sancta, salva animas nostras.
Venite, fideles: divinitus extollamur, Deumque videamus ex alto in Bethlehem manifeste descendentem, et sursum mentem elevantes, pro myrrha vita? afferamus virtutes, praeordinantes cum fide natalitium introitum, et dicamus: Gloria in excelsis Deo qui trinus est, cujus erga homines manifestatur benevolentia! qui Adam redimens et plasma tuum elevasti, philanthrope!
Audi, coelum, et auribus percipe, terra: commoveantur fundamenta orbis, tremorem apprehendant terrestria; quia Deus et auctor carnis plasmatis formam induit, et qui creaturam creatrice corroboravit manu, misericordia motus videtur forma indutus. O divitiarum sapientiae scientiaeque Dei abyssus! quam inscrutabilia illius judicia, et investigabiles viae ejus!
Venite, Christiferi populi, videamus prodigium omnem stupefaciens et cohibens cogitationem, et pie procumbentes cum fide hymnificemus. Hodie ad Bethlehem puella advenit paritura Dominum; praecurrunt Angelorum chori: illamque videns Joseph sponsus ejus clamabat: Quidnam in te prodigiosum mysterium, Virgo? Et quomodo parturire debes, jugi expers juvenca.
Hodie nascitur ex Virgine qui pugillo omnem creaturam continet: panniculis sicut mortalis fasciatur qui essentia intactibilis est; Deus in praesepio reclinatur, qui olim in principio coelos stabilivit; ex uberibus lacte nutritur per quem in deserto manna pluebat populo; Magos advocat Sponsus Ecclesiae; dona illorum accipit Virginis Filius. Adoramus tuam Nativitatem, Christe; ostende nobis tuas divinas Theophanias.